ԷկոԼուր
Վստահելի աղբյուրներից մեզ հայտնի դարձավ, որ 2010թ. հունվարի 1-ից դադարեցված են Սեւանի շրջակայքում տարածքների վարձակալման պայմանագրերի երկարացման, փաստաթղթերի վերագրանցման գործողությունները եւ այլն: Ամենայն հավանականությամբ, կառավարությունը մտադիր է վերոնշյալ խնդիրների վերաբերյալ վերջնական որոշում ընդունել:
«Խազեր» էկոլոգամշակութային ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ փետրվարի 1-ին հանդիպում տեղի ունեցավ «Խազեր» էկոլոգամշակութային եւ «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ների ներկայացուցիչների եւ ՀՀ նախագահին առընթեր Սեւանա լճի հիմնահարցերի հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Մովսիսյանի միջեւ: հանդիպման ընթացքում քննարկվեցին Սեւանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման, ինչպես նաեւ իխտիաֆաունայի վերականգնման մի շարք հարցեր:
Ձկնաբան Հայկազ Ռուբենյանը նշեց Սեւանում ձկան արդյունաբերական որսը կարգավորող մեխանիզմների անպիտանիությունը` անսահմանափակ արտոնագրերի տրամադրումը: «Եթե նայենք արտոնագրերի քանակին եւ ձկների այն պաշարին, որը հաստատված է եղել այդ արտոնագրերի տրամադրման տարվա համար, ապա կստացվի, որ արտոնագրի յուրաքանչուր սեփականատեր կարող է սեզոնին որսալ ընդամենը 200 գրամ ձուկ»,- նշեց Հ. Ռուբենյանը:
Վլադիմիր Մովսիսյանը համաձայնեց այն հարցում, որ մեխանիզմները պետք է փոխվեն: Նրա համոզմամբ` ձկների արդյունաբերական որսը 3-4 տարի ժամկետով պետք է ամբողջությամբ արգելվի բացի կարասի եւ խեցգետնի առափնյա որսից: Ձկնորսության արտոնագրերը պետք է տրվեն ոչ թե առանձին անձանց, այլ արտելների` 10-15 տարի ժամկետով: Պայմանագրային պարտավորությունների մեջ պետք է նշված լինի ոչ միայն որսի ծավալը, այլ նաեւ պարտավորություններ, ինչպես օրինակ` սեփական միջոցներով ձկների վերարտադրության ապահովում: Կրկին պետք է սահմանվեն վերահսկման մեխանիզմները:
Մյուս հարցը վերաբերում էր Սեւանի մակարդակի բարձրացման վրա դրված սահմանափակմանը` 1903,5մ մինչեւ 2030թ.: «Խազեր» եւ «ԷկոԼուր» ՀԿ-ների ներկայացուցիչների միակամ կարծիքով` այդ սահմանափակումը թույլ չի տա միջոցառումներ ձեռնարկել` լճի մակարդակը բարձրացնելու երկարաժամկետ հեռանկարով, ինչն անհրաժեշտ է խորը ինքնամաքրման եւ էկոհամակարգի հիմնավոր վերականգնման համար: Հանդիպման մասնակիցները նշեցին, որ ներկայումս լճի մակարդակի բարձրացման հիմնական խոչընդոտը Սեւանի ափին կառուցված ավելի քան մեկ ու կես հազար ապօրինի շինություններն են, որոնք կհայտնվեն ջրի տակ: Եթե այդ խնդրի լուծումը գտնվի, ապա սահմանափակում մտցնելուց հետո գլխավոր խոչընդոտը կարող են դառնալ արդեն կապիտալ շինությունների` վերը նշված նիշի օրինական թույլտվությունները: Այն որ 1903,5 նիշը պետք է դառնա սկզբնական կետը մակարդակի հետագա բարձրացման հաշվարկի եւ Սեւանի յուրահատուկ ջրային էկոհամակարգի պահպանման համար, հաստատվում է ՀՀ ԳԱԱ հիդրոէկոլոգիայի եւ ձկնաբանության ինստիտուտի եւ Ռուսական լճաբանության ինստիտուտի հետազոտություններով, նշեցին մասնակիցները:
Ի պատասխան Վլադիմիր Մովսիսյանը հայտնեց, որ համոզված է մի բանում, որ մինչեւ 2030 թվականը լճի մակարդակը անպայման կհասնի 1903,5 նիշին: Նրա խոսքերով` երկարատեւ ժամկետները պայմանավորված են նրանով, որ մակարդակի բարձրացումն իր հետ բերում է ծախսատար միջոցառումների մի ողջ համալիր, ինչպես օրինակ` Սեւանի ավտոմայրուղու, գազատարների, էլեկտրագծերի, կայանների, շինությունների տեղափոխումը եւ այլն: Դրա հետ մեկտեղ Մովսիսյանը նշեց. «Անցյալ տարի ես վստահ չէի, որ Սեւանա լճի մակարդակի բարձրացման խնդիրը կլուծվի»:
Վլադիմիր Մովսիսյանը ներկայացրեց նաեւ հաձնաժողովի 2010թ. աշխատանքների ծրագիրը եւ հասարակայնությանն առաջարկեց մասնակցել աախատանքային խմբերում, ներկայացնել մասնագետների եւ անկախ փորձագետների անուններ:
Փետրվար 04, 2010