Արտանիշի հանքավայրի նախագծում բացակայում է Սեւանա լճի եւ «Սեւան» ազգային պարկի վրա հանքի շահագործման ազդեցության գնահատականը

ԷկոԼուր

Փետրվարի 15-ին ՀՀ բնապահպանության նախարարության պաշտոնական կայքում տեղադրվեց հայտարարություն այն մասին, որ փետրվարի 22-ին ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի Արտանիշի գյուղապետարանում տեղի կունենա «Միկա Ցեմենտ» ՓԲԸ կողմից ներկայացված Արտանիշի մերգելային կրաքարերի հանքավայրի շահագործման նախագծի վերաբերյալ մասնագիտական եզրակացության, ազդակիր համայնքի ղեկավարի և հասարակական կարծիքի շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության հասարակական լսումներ: Ինչպես հասարակական լսումների վայրում «ԷկոԼուր»-ը պարզեց, «Միկա Ցեմենտ» ՓԲԸ-ի ղեկավարությունը եկել էր արտանիշցիների հետ հանդիպման` լսելու նրանց կարծիքը, այլ ոչ ներկայացնելու նախագիծը: Ավելին նախագիծը չկար ոչ գյուղապետարանում, ոչ «Բնապահպանական փորձաքննություն» ՊՈԱԿ-ի փորձագետ Ազգանուշ Դռնոյանի մոտ, ոչ առավել եւս ընկերության ներկայացուցիչների մոտ: Սակայն Ազգանուշ Դռնոյանը վստահեցրեց, որ այդ նախագիծը վերաբերում է Արտանիշի հանքավայրի շահագործման ծավալների նվազեցմանը: Լսումներից օրեր անց` մարտի 11-ին, ՀՀ բնապահպանության նախարարության պաշտոնական կայքում հայտնվեց «Արտանիշի մերգելային կրաքարերի հանքավայր: («Միկա ցեմենտ» ՓԲԸ)» անվանումով նախագիծը` բաղկացած «Երկրաբանական, լեռնային, լեռնամեխանիկական, աշխատանքի պաշտպանություն» եւ «Շրջակա միջավայրի պահպանումը» բաժիններից: Ներկայացնում ենք որոշ ուշագրավ փաստեր «Շրջակա միջավայրի պահպանումը» բաժնից:

«….Բացահանքի օտարման տարածքը կազմում է 14.6հա, նրա վերջնական եզրագծի սահմանների մեջ ներառված զանգվածի հաշվեկշռային պաշարների քանակը կազմում է 5 250 000տ կամ 2 187 500 մ3: Կորզվող պաշարների քանակը կազմում է  4 955.4հազ.տ, կամ 2 064 750մ3:                       

…Հանքավայրի տարածքի հողային ծածկույթը ներկայացված է ալրային  կարբոնատներով, որոնք պոտենցիալ արգասաբեր են:

….Շրջանում կենդանական աշխարհից հանդիպում են.

Նապաստակ, աղվես, գայլ, գյուրզա, կարիճ, ժայռային մողես, սովորական լորտու, սովորական դաշտամուկ, մոխրագույն առնետ: Հանքավայրի մշակման ժամանակ աննշան մակերեսի օգտագործման շնորհիվ կենդանական աշխարհին վնաս չի հասցվի:

…Տեղամասը ունի աղքատ բուսականություն:

Հանքավայրը ապահովելու է աշխատանքով 18 մարդու:

… Հանքի շահագործման հետևանքով առաջացող  բացասական երևույթներն են.

1.  14.6հա հողատարածք շահագործման ընթացքում ոչ պիտանի է դառնում գյուղատնտեսության գործունեության   համար:                                         

2.  Մակերեսի բնական լանդշա‎ֆտի խախտում, այսինքն տեղի է ունենում հավասարակշռության խախտում:

3. Մակաբացման, բարձման, թափոնների կույտերի ստեղծման հետևանքով կատարվում է փոշեգոյացում: 

4. Հանքում աշխատող մեխանիզմները դառնում են աղմուկի աղբյուր և արտանետվում են վնասակար գազեր: Մթնոլորտային տեղումների հետևանքով առաջացած  ջրերը ներծծվում են բնական ճեղքերի մեջ և հեռացվում են հանքից: (Էկոլուրի նկատառում` նախագծում ոչ մի խոսք չկա, թե ինչպես է հանքավայրն ազդում հանքի հարեւանությամբ գտնվող «Սեւան» ազգային պարկի եւ Սեւանա լճի վրա):

…բացահանքի ճանապարհները օրվա ընթացքում ջրելը, կամ  ծածկելը խճով,  այնքան էլ արդյունավետ չէ` կարճատև օգտակարություն ունեցող գործընթաց է: Ավելի արդյունավետ է ճանապարհները ծածկել կապակցող նյութերով: Լցակույտերից փոշու քանակը կրճատելու համար նույն եղանակով կարելի է մակերեսին լցնել  կապակցող նյութեր: (Էկոլուրի նկատառում` անհասկանալի է, թե արդյոք փոշու քանակը կրճատելու համար կապակցող նյութեր օգտագործվելու են, թե դա պարզապես ցանկություն է):

… Բացահանքի աշխատանքից կարող է տուժել  գյուղատնտեսական, անասնապահական աշխատանքները: Իսկ ուժեղ քամիներից կմեծանա աղտոտված տարածքները,  կարող է խախտվել սանիտարական նորմերը, որից կտուժի նաև բնակչությունը:

…  Հանքավայրի տարածքում բացակայում է բուսականությունը…:

…Բացահանքի շահագործման ժամանակ բնապահպանական միջոցառումներից նախատեսվում են`

•փոշենստեցման նպատակով փոշեառաջացման օջախների (աշխատանքային հրապարակները, հանքախորշերը, լցակույտերը, մուտքային և դեպի լցակույտեր տանող ավտոճանապարհը և այլն) ինտենսիվ ջրում տարվա չոր և շոգ եղանակներին (օրեկան 2-3 անգամ):

•Բացահանքի մշակված տարածության լեռնատեխնիկական վերակուլտիվացիա:

•Բացահանքի արդյունաբերական հրապարակի շրջակայքում հնարավոր չափով կանաչապատում թփուտներով:

•Դիզելային շարժիչներով աշխատող լեռնատրանսպորտային սարքավորումների վրա խլացուցիչների և արտանետվող գազի հոսքի վրա զտիչների տեղադրում` թունավոր խառնուրդների չեզոքացման համար:

…Մշակված տարածության լեռնատեխնիկական վերականգնման մակերեսը կազմում է 14.75հա»:

Նշենք, որ նախագծում բացակայում է հանքավայրի ազդեցությունը Սեւանա լճի եւ «Սեւան» ազգային պարկի վրա, մարդկանց առողջության վրա, կենսաբազմազանության վրա: Նախագծողները բավարարվել են` գրելով, թե բուսազուրկ տարածք է: Նշված չէ, թե ինչ սոցիալական ծրագրեր են իրականացվելու տեղի բնակիչների համար:   Ի դեպ, «Սեւան» ազգային պարկի ներկայաուցիչները չէին մասնակցում հասարակական լսումներին:

Մարտ 20, 2013 at 11:35