Սեյրան Մինասյանը Ամուլսարի ծրագրի ռիսկերի մասին՝ անխուսափելիորեն տեղի է ունենալու Արփայի և Որոտանի գետավազանների տվյալ հատվածների աղտոտում

Սեյրան Մինասյանը Ամուլսարի ծրագրի ռիսկերի մասին՝ անխուսափելիորեն տեղի է ունենալու Արփայի և Որոտանի գետավազանների տվյալ հատվածների աղտոտում

ԷկոԼուր

«Շանթ» հեռուսատաընկերության տաղավարում քիմիական գիտությունների թեկնածու, ջրային Էկոհամակարգերի մասնագետ Սեյրան Մինասյանը խոսել է, թե Ամուլսարի ոսկեբեր քվարցիտների հանքավայրի շահագործման դեպքում ինչ վտանգներ կարող են սպառնալ ջրային ավազանին:

«2017-2019 թթ. ընթացքում թվով 8 էքսպիդիցիա ենք իրականացրել Ամուլսարում: Այդ տվյալները ներկայացվել են Քննչական կոմիտե: Մեր թվային տվյալները շատ մոտ էին ստացվել «Լիդիանի» արդյունքների հետ: Այլ խնդիր է՝ այդ տվյալների մեկնաբանությունը և եզրակացությունները: Այդնույն տվյալների հիման վրա «Լիդիանն» ասում է, որ Սպանդարյան-Կեչուտ թունելի վրա ազդեցություն չի լինի: «ELARD»-ը գրել է՝ մասամբ կարողէ լինել, կարող է չլինել: Ես գտնում եմ, որ կլինի ազդեցություն, վստահ եմ այդ ազդեցության վրա: Աղտոտման զրոյացմանը ես չեմ հավատում:Հնարավոր չէ նվազեցնել: Միգուցե նվազագույնի հասցնել հնարավոր է: Բացվածքի մակերեսը շատ մեծ է լինելու: Պատկերացրեք մոտ 1000 հադատարկ ապարներ, հանքային բացվածք: Եթե ինչ-որ մեկը համոզում է, որ կարող է 1000 հա-ն այնպես մեկուսացնել, որ այնտեղից աղտոտված ջուրչհոսի, ես դրան չեմ հավատում: Տարեկան 6 միլիոն խմ ջուր բեռնաթափվում է Սպանդարյան-Կեչուտ թունելով: Դրանք մակերևութային ջրեր են, որ ներծծվում են սարի մեջ, ժամանակի ընթացքում բեռնաթափվում են թունելում: Եթե տեղի ունեցավ հանքահանում, այդ 6 միլիոնը կաճի, կդառնա 8-9միլիոն խմ: Եվ այստեղ բոլոր ճանապարհներով աղտոտված ջրերի տարածումն ու ներթափանցումը ջրային համակարգեր, հնարավոր չէ վերահսկել: Կարծում եմ, անխուսափելիորեն տեղի է ունենալու Արփայի և Որոտանի գետավազանների տվյալ հատվածների աղտոտում: «Լիդիան»-ից ասումեն, որ Ամուլսարից այդ կոնտակտային ջրերը չեն բեռնաթափվի թունելում, այլ կբեռնաթափվեն ավելի խորը հորիզոններում: Այդ ինչի՞ պետք է հանքային աղտոտված ջրերն ավելի խորը գնան, բեռնաթափվեն, ի՞նչ տրամաբանությամբ»,- նշել է Մինասյանը: Անդրադառնալով վտանգերի նվազեցման մասին «Լիդիանի» խոստումներին, Մինասյանն ասել է, որ Հայաստանում հանքարդյունաբերության փորձը ցույց է տալիս, որ թուղթնամեն ինչի դիմանում է, թղթի վրա կարելի է ամեն ինչ գրել, բայց իրականությունն այլ է:

Սեյրան Մինասյանի խոսքով, հանքի տարածքում ներծծված մակերևույթային ջրերի ու մթնոլորտային տեղումների մի մասն էլ բեռնաթափվում է գետերում: «Երբ տեղի ունենա մակաբացում, հանքահանում, հանքային աշխատանքներ, մասշտաբը կավելանա, բացի դրանից քանի որ այնտեղառկա են սուլֆիդներ, դրանք կսկսեն օքսիդանալ և կառաջանա որոշակի թթու, որն ավելի ներթափանցող է և կսկսի ազդել ջրերի բաղադրության վրա: Տարածքում մակաբացում է արվելու: Հիմա կա որոշակի բուսական ծածկույթ, որը պաշտպանիչ դեր է խաղում: Երբ այդ ամեն ինչը չլինի, տեղի կունենա հողմնահարում և փոշու ցրում: Որոշակի հաշվարկներով ցույց է տրվել, որ փոշու ցրումը մեծ շառավիղ չի կազմի, բայց մեր հետազոտությունները և փորձը ցույց են տալիս, որ փոքր մասնիկները բավական մեծ հեռավորության վրա կտարածվեն, կնստեն հարակից ամբողջ տարածքում, հողի շերտից կլվացվեն գարնանը: Ձնհալից հետո նորից կհայտնվեն գետերում, եթե կոնկրետ խոսքը վերաբերում է գետային էկոհամակարգերի աղտոտմանը: Դրա մեջ գտնվող մի շարք տարրեր կլուծահանվեն ջրում: Բացի դրանից, տեղի կունենա գետային համակարգերի հատակային սուբստրատների կազմի, քիմիական բաղադրության աստիճանական փոփոխություն. տեղի կունենա բնական վիճակի խաթարում», - նշել է Մինասյանը:

Մինասյանը նաև հիշեցրել է, որ նախորդ տարի իրենց մշակած մոնիթորինգային ծրագրով Բնապահպանության նախարարությունն Ամուլսարում ամբողջական մոնիթորինգ էր իրականացրել. «Տվյալները մինչև հիմա հրապարակված չեն: Բերեք, հրապարակենք այդ տվյալները, որ մենքիմանանք, եթե հանքը հետագայում աշխատելու է, այս անաղարտ վիճակում ինչպիսին է եղել պատկերը, որպեսզի հետո մենք տեսնենք փոփոխություններ եղել են, թե՝ ոչ»:

Մանրամասն՝ «Շանթ» հեռուստաընկերության տեսանյութում:

 



18:39 Օգոստոս 22, 2019


էկոԱհազանգ

Թեժ կետեր


Մարզեր


Բաժանորդագրում

Subscribe to receive our latest news