ԹԵԺ ԳԻԾ › Լեռնահանքային արդյունաբերություն ›
Ռոմիկ Աբրահամյան` Ես չեմ ուզում, որ մեր երկրի ընդերքից, որը համարվում է համաժողովրդական արժեք, օգտվեն մի քանի օլիգարխներ

ԷկոԼուր
«Ես չեմ ուզում, որ մեր երկրի ընդերքից, որը համարվում է համաժողովրդական արժեք, օգտվեն մի քանի օլիգարխներ: Ես ուզում եմ, որպեսզի այդ գումարները ոչ թե գնան ինչ-որ մի խումբ մարդկանց (գրպանը), այլ գնա ազգի աշխատանքի, բարգավաճման, ուսման, բժշկման եւ այլ նպատակներով»: Նման վրդովմունք «ԷկոԼուր»-ին հայտնեց գեոդեյզիստ, քարտեզագրող Ռոմիկ Աբրահամյանը, ով խորհրդային տարիներին աշխատել է որպես Երկրաբանական վարչության տեղագրական մակշեյդերական ջոկատի գլխավոր գեոդեյզիստ: 24 տարի աշխատելով հանքարդյունաբերության ոլորտում` Ռոմիկ Աբրահամյանը վրդովմունքով ասում է. «Այս փոքր երկրում կան մարդիկ, ովքեր իմ աշխատանքների եւ իմ պես հազարավոր մարդկանց, ովքեր որ աշխատել են ընդերքում, նրանց հաշվին դառնում են միջազգային մակարդակի հարուստներ»: Խոսքն օգտակար հանածոների երկրաբանահետախուզական աշխատանքների, հանքավայրերի քարտեզագրումների, որոնողական աշխատանքների արդյունքների մասին է, որոնք իրականացվել են խորհրդային տարիներին, իսկ հիմա իշխանություն ունեցողների մի նեղ շրջանակ օգտագործում է ուրիշների աշխատանքն ու տվյալները` անձնական շահերից ելնելով: Իսկ այսօր տվյալների նման հարուստ բազա ստեղծողները մնացել են ուշադրությունից դուրս:
Ռոմիկ Աբրահամյանը նշեց երկու հանքավայր, որտեղ աշխատել է`Թեղուտ եւ Ամուլսար: Թեղուտի մասին ասաց, որ առաջին խոշոր մասշտաբի ճշգրիտ տեղագրական քարտեզը ինքն է կազմել 70-ականներին: «Այն ժամանակ հայտնի էր ընդամենը փիրուզի թանկարժեք քարի հանքավայրը: Այդտեղի երկրաբանական ջոկատի պետը Վալերի Բենիկի Սեյրանյանն էր: Խնդրեց, որ կազմեմ ճշգրիտ տեղագրական քարտեզը, որպեսզի իրենք կարողանան դրա հիման վրա աշխատեն ու հայտնաբերեն օգտակար հանածոներ ու որոշեն դրանց պաշարները»,- պատմում է Ռոմիկ Աբրահամյանը: Մասնագետը պնդում է, որ «Vallex Group» ընկերության ներկայացրած անտառահատման վերաբերյալ հաշվարկները ճիշտ չեն: «Նրանք ներկայացնում են պլանի պրոեկցիան եւ ասում, որ հատվելու է 360 հա անտառ (ճիշտ թիվը 357 հա): Սակայն Թեղուտում անտառն աճում է թեքությունների վրա, եւ եթե հաշվի առնենք, որ այն զբաղեցնում է 25-30 աստիճանի թեքությունների մակերեսը, այսինքն եթե ուշադրություն դարձնենք բնական ռելիեֆին, ապա կստացվի, որ իրականում կհատվի մոտ 450 հա անտառ»,- ասաց Ռոմիկ Աբրահամյանը:
Ամուլսարի հանքավայրի մասին նա պատմեց հետեւյալը. «Մենք Ամւլսարում տեղագրական, գեոդեզիական աշխատանքներ ենք կատարել 1985թ. մայիսից մինչեւ նոյեմբեր ամիսը: Իսկ երկրաբաններն աշխատել են մինչեւ 1989թ.` 1985-89թթ.: Նրանց նպատակն էր թանկարժեք մետաղներ հայտնաբերել: Սակայն բացի թանկարժեք մետաղներից հայտնաբերել են նաեւ այլ մետաղներ` բազմամետաղներ, ինչպես նաեւ ուրանի հանքանյութ են հայտնաբերել: Ամուլսարի երկրաբանական ջոկատի պետը Աղասյան Ալեքսանդրն էր` Սաշան: 85թ. խոսեցի հետը, ասեցի` Սաշա, Դուք հայտնաբերեցի՞ք ոսկի, ասաց` բացի ոսկուց մենք ուրան էլ հայտնաբերեցինք, որը արգելում է ոսկու հանքավայրի շահագործումը: Ասաց, որ Ամուլսարում մեծաքանակ ուրանի հանքանյութ կա, այդ իսկ պատճառով չի կարելի շահագործել, քանի որ այդ դեպքում ոչ միայն կոչնչանա ամբողջ Վայքի մարզի, Սյունիքի, այլ նաեւ Գեղարքունիքի, Տավուշի, Կոտայքի, Արարատի եւ Արմավիրի մարզերի ամբողջ բնությունը, ինչպես նաեւ Երեւան քաղաքը: Քանի որ Ամուլսարը գտնվում է ծովի մակերեւույթից 3100 մետր բացարձակ բարձրության վրա, իսկ Արփա-Սեւան թունելը` 43 մետրանոց, անցնում է Ամուլսարի ընդերքով, ջուր է մատակարարում Սեւանա լճին, ամենաուղղակի ճանապարհով այդ կեղտաջրերը` թունավորված, շահագործման դեպքում կլցվի ջրատարը, այդ ջրատարով կգա Սեւանա լիճ: Ամբողջ Սեւանա լիճը կթունավորվի: Եւ էնտեղից ինչքան ջրեր որ դուրս են հոսում` Հրազդան գետը, որը գալիս է Երեւան, որը ամբողջ Արարատյան դաշտավայրն է ոռոգման ջրով ապահովում, այդ լռիվ կթունավորվի, կոչնչանա ամբողջ բնությունը: Այսինքն Հայաստանի Հանրապետությունում գոյություն ունեցող 10 մարզերից 7-ը ամենաուղիղ ճանապարհով վտանգի տակ են»: «Էկոլուր»-ի այն դիտարկմանը, թե ընկերության հետազոտած 3500 փորձանմուշներում ուրան չի հայտնաբերվել կամ հայտնաբերվել է շատ չնչին քանակությամբ, Ռոմիկ Աբրահամյանը պատասխանեց. «Եթե ուրանի պարունակությունը չնչին է, ուրեմն վերեւի մակերեւույթից են վերցրել, բայց խոր մակերեւույթում կարող է շատ ավելի մեծ տոկոս լինի, քան որ ասում են»:
Ամուլսարի ոսկու հանքավայրը գտնվում է Վայոց ձորի եւ Սյունիքի մարզերի սահմանին: Հանքավայրում երկրաբանահետախուզական աշխատանքներ է իրականացնում «Lydian International» ընկերությունը, որին Հայաստանում ներկայացնում է «Գեոթիմ» ընկերությունը: Ընկերությունը բազմիցս հայտարարել է, որ Ամուլսարը նոր հանքավայր է` հայտնաբերվել է 2006թ.: Իդեպ, վերջերս «Lydian International» ընկերությունն արժանացել է հեղինակավոր «Mining Journal» ամսագրի «Նշանակալի ձեռքբերում» մրցանակին` Ամուլսար ոսկու հանքավայրում կատարված աշխատանքների համար:
Ամուլսարի հանքավայրը 2006թ. հայտնաբերվելու կապակցությամբ Ռոմիկ Աբրահամյանն ասաց. «Իրենք իրենց համար են հայտնաբերել ոչ թե ընդհանրապես: Ասում եմ, մենք աշխատել ենք 85թ-ից, բայց մինչեւ 85 թվականն այնտեղ որոնողական աշխատանքներ եղել են, քանի որ կային բազմաթիվ լեռնային փորվածքներ, որոնք կատարվել էին Հայաստանի Հանրապետության երկրաբանական վարչության հիմնարկ ձեռնարկությունների կողմից»:
Մեկնաբանություններ: (15)
We have many arguments on negative impact of the project, but we will present when the company organizes public hearings.
Anyway, I would be glad to get your project environment impact assessment, any other relevant documents, and reports (for example measures on mitigation of the impact). Then I would suggest the company to organize public hearings in Yerevan inviting all stakeholders especially NGOs and International organizations.
Please let us know any proven facts and reports how activities on Amulsar may have negative impact on the majority of Mrazes of Armenia?
I don't think you have seen any report or project produced by the Company.
Ես Թեղուտի և Գեոթիմի ղեկավարներին խորհուրդ կտամ էս ծերուկի և իրա նման շատերի համար թոշակ նշանակել, հետագայում էկոլուրականների նման սեվ փիառով զբաղվողներին, առիթ չտալու էդ մարդկանց հոգեվիճակն ու դժվար կյանքը իրենց մութ գործերի մեջ չարաշահելու համա
Zhamanak@ kga ev ktensnenq..
Noricem krknum, banavechi pokharen mtaceq vonc aneq vor dzer tsragir@ chazdi mardkanc ev bnutyan vra. Isk vor amenavtangavor tsragirne Hayastani hamar voch mek kaskac chuni.
axr shaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaat xist hakasutyuner, aysuhet erkrabanahetaxuzakan ashxatanqnery katarveluen dzer arajarkac dzevov, mardik haytnabereluen uran, goran ura ura ura, ev avarten bolor ashxatanqnery))))
Ավելացրեք ձեր մեկնաբանությունը