Լարիսա Փարեմուզյան, Հետք
Լոռու մարզի Շնող գյուղից Թեղուտ համայնք տանող ճանապարհին գտնվող Շնողի ֆուտբոլի դաշտի տարածքում մեծ քանակությամբ մշակված վառելափայտ է կուտակված, որն արդեն մեկ տարուց ավելի է`գրավում է անցորդների ուշադրությունը: Ակնհայտ է, որ երկար ժամանակ արևի և անձրևի տակ հայտնված հսկայական վառելափայտն արդեն որակազրկվում է:
Վաղ առավոտյան մեզ հանդիպած առաջին շնողցին` Արսենը, տեղեկացրեց, որ կուտակված վառելափայտը Թեղուտի հանքավայրի շահագործման ծրագրի հետեւանքով անտառից հատված ծառերն են: Այն շուրջ մեկ տարի է` կուտակված է այդտեղ և չի վաճառվում` վառելափայտի համար սահմանված բարձր գնի պատճառով: Ըստ Արսենի` կուտակված վառելափայտի խմ-ն 12 հազար դրամ է:
Թեղուտի գյուղապետ Հարություն Մելիքսեթյանը և Շնողի գյուղապետ Հայկազ Քոչինյանը փասատեցին, որ գյուղացիները գյուղերին հարող անտառների թափուկից վառելափայտի խմ-ն ձեռք են բերում 1000-ից 1200 դրամով: Հենց սա է պատճառը, որ կուտակված փայտը խմ-ն 12 հազար դրամով շատ թե քիչ գնում են միայն դրսի գնորդները: «Բացի այդ, թափված փայտը կաղնի է, որը վատ է այրվում, և բնակարանները տաքացնելու համար անորակ է»,- ասացին գյուղապետերը:
Թեղուտ ՓԲԸ-ի վարչության անդամ Ռուբեն Պապոյանը հայտնեց, որ Թեղուտի հանքավայրի շահագործման ծրագրով օգոստոսի 19-ի դրությամբ հատվել է 55 հա անտառ: Անտառահատումը և հատված ծառերի վերամշակումը իրականացնում է «Կարաստ» ՍՊԸ-ն, որը պատկանում է «Լալվար» անտառտնտեսության տնօրեն Կամո Շահնազարյանին:
«Հետքին» Կամո Շահնազարյանը տեղեկացրեց, որ կուտակված և չվաճառվող վառելափայտի խմ-ն 3 հազար 300 դրամ է: Նա նաև ասաց, որ 2008թ.-ից մինչ օրս հատված 55 հա անտառներից մթերվել է 7557 խմ վառելափայտ, 229 խմ շինափայտ, որից 12 հազար դրամով, իսկ վերջին շրջանում 10 հազար 200 դրամով իրացվել է ընդամենը 75 խմ: Իսկ վառելափայտից առայսօր իրացվելօ է 4262 խմ:
Այսինքն` վատ է իրացվում նաև շինափայտը: Կամո Շահնազարյանը մեկնաբանում է. «Վառելափայտը հիմնականում կաղնի է, իսկ հանքավայրերի վրա աճած կաղնիները որպես վառելափայտ անորակ են լինում»:
Ինչո՞ւ և ո՞ւմ կողմից է անորակ վառելափայտի համար սահմանվել նման բարձր գին: Հարցին ի պատասխան` Կամո Շահնազարյանն ասաց. «Վառելափայտի գները մենք չենք սահմանել. այն սահմանվել է «Հայանտառի» կողմից: Գները 12 հազարից 10 200 դրամ է իջեցվել իմ առաջարկով: Առաջիկայում սպասում ենք, որ «Հայանտառի» կողմից կկատարվի մթերված անորակ վառելափայտի սահմանված գնի նոր իջեցում»:
Սակայն «Հետքի» հարցումներից պարզվեց, որ «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ը ճի պատրաստվում վառելափայտի գներն իջեցնել: «Հայանտառի» տնօրենի ֆինանսական գծով տեղակալ Սամվել Սահակյանն ասաց. «Թեղուտի հանքավայրի ծրագրով հատված անտառների մթերված վառելափայտի գինը բարձր չի սահմանված: Սկզբնական շրջանում մեկ խորանարդ մետրի համար սահմանվել է 10 հազար դրամ` գումարած ավելացված արժեքի հարկը, որը կազմել է 12 հազար դրամ: Ներկայումս վառելափայտի խմ-ն համար սահմանված է 8 հազար դրամ` գումարած 1800 դրամ ավելացված արժեքի հարկը»:
Սակայն ներկայումս «Լալվար» անտառտնտեսության կողմից վառելափայտի խմ-ն վաճառվում է ոչ թե 9800 դրամով, ինչպես վստահեցնում է Սամվել Սահակյանը, այլ 10 հազար 200 դրամով: «Լալվար» անտառտնտեսության հաշվապահ Սեդա Վլասովան պարզաբանում է. «Դա եղել է նախկինում: Ավելացված արժեքի հետ միասին փայտի խմ-ի համար սահմանված էր 9600 դրամ: Այս տարվա հուլիսի 7-ից այն դարձել է 10 հազար 200 դրամ: Գրություն ունեմ»:
Սամվել Սահակյանի ներկայացմաբ` մթերված վառելափայտի չիրացման պատճառն այն է, որ ուրիշ տեղից որակյալ վառելափայտ է վաճառվում: Ուստի, «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ը նախատեսում է տարածաշրջանի մյուս անտառտնտեսությունների կողմից վառելափայտի առաքումը դադարեցնել, մինչև մթերված և չիրացվող վառելափայտն ամբողջությամբ կիրացվի:
Օգոստոս 23, 2010