Ոճրագործությունը Սևանա լճի ու նրա ձկնապաշարների, և հանցագործությունը հայ ժողովրդի նկատմամբ շարունակվում է

Ոճրագործությունը Սևանա լճի ու նրա ձկնապաշարների, և հանցագործությունը հայ ժողովրդի նկատմամբ շարունակվում է

Արթուր Հովհաննիսյան, Nyut.am

Այդքան շուտ և այդպես հե՞շտ մոռացաք, որ Արցախյան պատերազմի տարիներին հայ ժողովուրդը, կարտոֆիլից բացի, սովից փրկվեց Սևանա լճի սիգի շնորհիվ:

Եթե պատկերացնենք խնդրի լրջությունը, ապա, իրոք, հենց ոճրագործությունը Սևանա լճի ու նրա ձկնապաշարների նկատմամբ շարունակվում է: ՀՀ ոստիկանությունը և գլխավոր դատախազությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համապատասխան պահանջների ոտնահարմամբ ու կոռուպցիայի մեջ գլխովին թաղված երկրին բնորոշ վարվելակերպով, հետևողականորեն անտեսեցին այդ կապակցությամբ տողերիս հեղինակի բազմաթիվ փաստարկված հոդվածները և հանցագործության մասին հաղորդումները: Այդ ամենի համար պատասխանատու իրավապահների տվյալ արարքի, ինչպես նաև ՀՀ բնապահպանության ներկա ու նախորդ նախարարների, մեղմ ասած, հանցավոր անգործության համար վաղեմության ժամկետ չի լինելու: Սա` ի գիտություն:

«Մեր հիմնական ձկնատեսակների արդյունագործական պաշարները դարձյալ գտնվում են անմխիթար վիճակում, նրանց պոպուլյացիաները խզված են,- այսօր խոսելով Սևանա լճի մասին, ասաց ՀՀ ԳԱԱ Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Բարդուխ Գաբրիելյանը:

- Խոսքը, եթե սիգի մասին է, տեսնում եք վիճակը, որ նույնիսկ այսօր, այս պահին, երբ որ ձվադրում է տեղի ունենում, պետք է ունենա, այսինքն` նախաձվադրական շրջանում, էլի որսը կատարվում է անարգել, և նույնիսկ ինքս տեսել եմ, որ շուկաներում սիգի ոչ հասուն ձկնկիթն արդեն վաճառվում է: Մենք նամակով դիմել ենք բնապահպանության նախարարին, որ արգելքն ուժեղացվի կամ ընդհանրապես արգելք դրվի գոնե այս մեկուկես ամսվա ընթացքում` նոյեմբերի 15-ից մինչև 25-ը դեկտեմբերի, երբ հիմնական ձվադրումն է լինում սիգ ձկնատեսակի, սակայն դեռ արձագանք չկա, պատասխան չկա, չեմ կարող ասել ինչ վիճակում է մեր այս հարցադրումը»:

Չէ, սխալվում է հարգարժան տնօրենը, արձագանք կա, արձագանքը ՀՀ բնապահպանության նախարար Արամ Հարությունյանի արհամարհական վերաբերմունքն է մոտ տասն օր առաջ իր ուղարկած պաշտոնական նամակին, քանի որ ձկնագողությամբ ձեռք բերված Սևանա լճի սիգի վաճառքը հենց Երևանի կենտրոնում (նախկին «Երևան» կինոթատրոնի, «ԳՈՒՄ-ի շուկայի» մոտ և այլուր), նաև Զեյթունի և Արաբկիրի շուկաների հարևանությամբ երեկ էլ, այսօր էլ օրը ցերեկով շարունակվում է: ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնապահպանական պետական տեսչության և ոստիկանության աշխատակիցները չե՞ն տեսնում գողոնի բացահայտ վաճառքը…

Ոստիկանները Սևանա լճի սիգը վաճառողներին երբեմն ասում են հավաքեք, բայց չեն ասում, որ օրենք եք խախտում, չեն առգրավում գողոնը, այն վաճառողներին բերման չեն ենթարկում, վարչական վարույթներ կամ քրեական գործեր չեն հարուցում: Հիշյալ տեսչության աշխատակիցներն էլ այս առումով իրենց պարտականությունները չեն կատարում, և եթե նրանց կողմից վարչական իրավախախտման մի քանի արձանագրություններ լինեն, ապա դրանք ընդամենը հերթապահ ցուցանիշներ ապահովելու, արդարանալու համար են:

«Գաղտնիք չէ, որ սիգ ձկնատեսակը քանի տարի արգելված ձուկ է,- ասաց  Բարդուխ Գաբրիելյանը:- Հիմա եթե իշխանը բերում են, դեռ ասում են, թե դա բերում են ինչ-որ տնտեսություններից, որտեղ աճեցնում են արհեստականորեն, տարբերելը շատ դժվար է ոչ մասնագետների համար, բայց սիգը միանշանակ Սևանի ձուկ է, որովհետև այլ տեղերում չի աճում, կա Կեչուտի ջրամբարում ինչ-որ փոքր քանակ, բայց այն այնքան փոքր քանակ է, որ փողոցներում հազիվ թե տեսնեք դրա վաճառքը»:

Ընդգծենք, որ Կեչուտի ջրամբարի սիգից, որն արտաքուստ տարբերվում է Սևանա լճի սիգից, շատ չնչին քանակություն է բերվում Երևան և իրացվում ռեստորաններում:

Ըստ տնօրենի, պարզ է, որ ոստիկանները պետք է թույլ չտան Սևանա լճի սիգի վաճառքը, և ոչ միայն ոստիկանները…

«Դուք այդ հարցերը պետք է տաք այլ օղակների, որոնք պատասխանատու են դրա համար,- ասաց նա:- Ես ասում եմ, որ պաշարները խզված են որսագողության հետևանքով, իսկ մնացածն արդեն համապատասխան օղակները պետք է պատասխանեն: Ես մի անգամ ասացի մի կնոջ, որ դա արգելված ձուկ է, ի՞նչու եք բռնում, վաճառում, ասաց` լավ ենք անում, քեզ ի՞նչ»:

Այսինքն` անպատժելիությունից ծնված ցինիզմը, լկտիությունը հասել են այն աստիճանի, որ մայրաքաղաքի կենտրոնում ոչ միայն բացահայտ վաճառում են ձկնագողությամբ ձեռք բերված գողոնը, այլև այդպես են պատասխանել սիգի ճակատագրով անհանգստացող քաղաքացուն: Իսկ մյուս կողմից բյուջեից տասնյակ կամ հարյուր միլիոնավոր դրամներ են ծախսվում` Սևանա լճի ձկնապաշարները դրսից բերվող իշխանի մանրաձկներով վերականգնելու համար: Ընդ որում, առայժմ անարդյունավետ կերպով, քանի որ այդ իշխանի մի մասը (հավանաբար մեծ մասը) դարձյալ ձկնագողերի կողմից որսվում է, մի մասն էլ սատկում Ջերմուկի կամ մեկ այլ ձկնաբուծարանից ավտոմեքենայով երկարատև տեղափոխման, տաքից սառը ջրի մեջ հայտնվելու պատճառով առաջացած սթրեսի հետևանքով: Այս ամենի հետևանքով իշխանի սոսկ մի մասը կարող է հասնել սեռահասուն տարիքի:

«Այն կարծիքը, որ սիգի պաշարները շատ էին, մեր ինստիտուտն ինչ-որ սխալ հաշվարկներ է տվել, լուրջ չէ, չի համապատասխանում իրականությանը,- հավաստեց հիշյալ կենտրոնի տնօրենը:- Պաշտոնապես չեն ասել, բայց այդպիսի կարծիքներ ժամանակ առ ժամանակ ասպարեզ են գալիս: Մենք ամեն տարի պաշարների գնահատականը տալիս ենք մյուս տարվա համար, և գնահատում ենք արդյունագործական չափերի ձկների չափերը»:

Ըստ գիտական կենտրոնի տվյալները սխալ համարողների, իրենց հաշվարկներով, Սևանա լճից տարեկան մի քանի հազար կամ հարյուր տոննա սիգ է հանվում է, եթե կենտրոնը սիգի պաշարը գնահատել է մոտ 8 տոննա, ինչպե՞ս կարող էր այդքան ձուկ որսվել…

Կենտրոնի հաշվարկները սխալ համարողները և այս անհեթեթությունը տարածողները, ըստ մեր տեղեկությունների, ՀՀ բնապահպանության նախարարությունից կամ «Սևան» ազգային պարկից են: Մի պահ ընդունենք, թե նրանք իրավացի են, իրոք այդպես է, բայց այդ դեպքում, ինչպես Բարդուխ Գաբրիելյանն էլ է նկատում, ստացվում է, որ նրանք հետևել, հաշվել են ու գիտեն, թե Սևանա լճից քանի հազար տոննա սիգ է դուրս հանվել: Այսինքն` ձկնագողությունն ամբողջությամբ նրանց աչքերի առջև է կատարվել, լիովին վերահսկվել նրանց կողմից, ինչից էլ կարելի է ենթադրել, որ այդ հանցավոր բիզնեսից մասնաբաժին են ունեցել:

Ընդգծենք, որ կենտրոնի հաշվարկների ճշտությունն ապացուցվել է նաև Սևանա լճում ոչ վաղ անցյալում նրանց ռուս գործընկերների կատարած հետազոտությամբ: Բարդուխ Գաբրիելյանի տեղեկացմամբ, անցյալ տարի լճում սիգի պաշարը եղել է 6,5-8 տոննա:

Ըստ նրա, այն ձկները, որ կան այս տարի, իրենք անցյալ տարի չեն ֆիքսել, քանի որ շատ մանր են եղել: Ոմանք, սակայն, դա, ցավոք, գնահատել են որպես սիգի պոպուլյացիայի վերականգնում ու սկսել են ավելի շատ որսալ` չթողնելով, որ այդ ձուկը մեծանա, հասունանա և ձվադրի:

«Եթե այդ բեղուն սերունդը թողնեին, որ ձվադրեր, միգուցե ինչ-որ հույս կունենայինք` հետագայում խոսելու վերականգնման միտումների մասին, բայց, ինչպես փորձը ցույց է տալիս, այդ մանրաձուկը որսվում է, և մենք ունենք այն, ինչ որ ունենք այսօր,- ասաց կենտրոնի տնօրենը:- Մենք դեռ չենք ավարտել մեր հաշվարկները, որ ճշգրիտ տվյալներ տանք այս տարվա պաշարների մասին: Երևի թե դա կլինի դեկտեմբերի վերջին, բայց, միևնույն է, եթե նույնիսկ մի քիչ այս կողմ կամ այն կողմ այդ թվաքանակն ավելանում կամ քչանում է, խոսել սիգի պաշարի վերականգնման մասին` չի կարելի, քանի որ դա լինի 10 տոննա կամ 15 տոննա, արդյունագործական պաշար չէ, որի մասին կարելի է խոսել, և որն այսօր կարելի է արտահանել լճից:

Անցյալ տարի ծնված, ոչ հասուն ձկները որսալու հետևանքով, մենք նոր մայրական կազմ չենք ունենում, իսկ այն մի քանի համեմատաբար խոշոր ձկները (կիլոգրամից քիչ ավելի), որոնք տեսնում են, որոնք վաճառում են նույնիսկ մինչև 5000 դրամով, Սևանա լճի համար, որտեղ սիգի պաշարը ժամանակին 30 000 տոննա է եղել, քանակ չեն… Ես միշտ ասել եմ, որ եթե ուզում են լրիվ ոչնչացնել պոպուլյացիան, պետք է չթողնեն, որ այն բազմանա»:

Նոյեմբեր 26, 2013 at 12:27


Առնչվող նյութեր


Կատեգորիա

ավելին
պակաս

Մարզեր