

Էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Կարինե Մինասյանը, խորհրդարանում ներկայացնելով 2010 թ բյուջեի կատարման վերաբերյալ հաշվետվությունը, հայտարարել է, որ հաշվետու տարում արդյունաբերական արտադրության ոլորտում գրանցվել է 9.7 տոկոս աճ: Դա հիմնականում ապահովվել է լեռնահանքային արդյունաբերությունում 24.3 տոկոս աճի շնորհիվ:
Պարզվում է, որ 2010 թ. 325 առավել խոշոր ձեռնարկություններն ապահովել են բյուջեի հարկային մուտքերի 50 տոկոսը: Հիմնականում դրանք էներգետիկայի և լեռնահանքային արդյունաբերության ոլորտում աշխատող ձեռնարկություններն են: Լեռնահանքային արդյունաբերությունը ապահովել է 18 մլրդ դրամ հարկային մուտքեր 2009 թ 0 ցուցանիշի դիմաց:
Լեռնահանքային ասպարեզում իրավիճակը գործնական օրակարգ է մտել այն բանից հետո, երբ միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններն ահազանգ են բարձրացրել, որ Հայաստանում լեռնահանքային արդյունաբերությունը, չնայած ակնհայտ գերշահույթին, կապված մետաղների գների աճի հետ, աշխատում է ստվերում և գրեթե հարկեր չի վճարում: Կառավարությանը խիստ նախազգուշացում են տվել, որ մինչ վարկեր ստանալը իշխանությունները պետք է լուծեն այս հարցը:
Արդյունքում, կառավարության նախաձեռնությամբ ԱԺ մտցվեց ընդերքի վերաբերյալ նոր օրենսգրքի նախագիծը, որում զգալիորեն բարձրացվում են հարկային պարտավորությունները: Միևնույն ժամանակ, էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Արմեն Մովսիսյանը հայտարարել է, որ եթե լեռնահանքային արդյունաբերությունը Հայաստանում համարվում է եկամտաբեր ոլորտ, ապա դա դեռ չի նշանակում, որ այն պետք է խոշոր հարկերի տակ դնել:
Լեռնահանքային արդյունաբերությունը համարվում է Հայաստանի տնտեսության առավել կարևոր ճյուղերից մեկը, լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է Սերժ Սարգսյանն այդ ոլորտում աշխատող ձեռնարկատերերի հետ հանդիպումից հետո: Նա նշել է, որ ԱԽ նիստում գալիք 3 տարվա համար հարկային և մաքսային բարեփոխումների ծրագիր է մշակվել:
“Պարզեցնելով հարկայի և մաքսային վարչարարությունը, մենք հույս ենք դնում տնտեսվարող սուբյեկտների ընկալման վրա”, ասել է նա, տեղեկացնելով, որ ձեռնարկատերերը, իրենց հերթին, խոստացել են գալիք 3-3.5 տարվա ընթացքում կրկնապատկել արդյունավետության ծավալները:
Պետեկամուտների կոմիտեի նախագահ Գագիկ Խաչատրյանը տեղեկացրել է, որ համեմատած 2009 թ հետ, 2010 թ ոլորտում շրջանառությունն աճել է 85 մլրդ դրամով: “Իսկ հարկերի առումով այդ ցուցանիշը 7.9 մլրդ դրամից աճել է 16.9 մլրդ դրամի: 2010 թ լեռնահանքային արդյունաբերության տեսակարար կշիռը արդյունաբերության մեջ կազմել է 17.7 տոկոս:
Լեռնահանքային արդյունաբերությունը կարգավորող Հայաստանի օրենսդրությունը խոշոր թերություններ ունի, կարծում է ՀՅԴ խմբակցության ղեկավար Վահան Հովհաննիսյանը: Այս ոլորտում գործող տնտեսվարող սուբյեկտները հումքի արտահանման ժամանակ ավելացված արժեքի հարկ չեն վճարում, ասում է նա և ավելացնում, որ տնտեսվարող սուբյեկտները շահագրգռված չեն նոր ներդրումներ կատարելու մեջ, քանի որ, միևնույն է, գերշահույթներ են ստանում: Ինչպես կարծում է ՀՅԴ խմբակցության ղեկավարը, լեռնահանքային արդյունաբերության ոլորտում խնդիրները կարելի է լուծել միայն ձեռնարկությունների ազգայնացման և դրանց հիմքի վրա խոշոր պետական կորպորացիա ստեղծելու ճանապարհով:
Սակայն, ակնհայտ է, որ ոլորտը ստվերից հանելու համար պետք է դրա գույքագրումն իրականացնել: Հասարակությանը հայտնի չէ, թե ինչպիսին է Հայաստանի ընդերքի պոտենցիալը, ինչպես է օգտագործվում, ում կողմից, ինչպիսի եկամուտներ են ստացվում: Իսկ եթե չգիտես, թե որքան են եկամուտներն ու շահույթները, ապա հարկերը հաշվել ը պարզապես անհնար է: Հարկերի ծավալը կախված կլինի հարկատուի խղճից և իշխանության հետ նրա հարաբերությունից:
Մայիս 20, 2011 at 10:57
