Երևանի քաղաքապետի տեղակալը խոստանում է. «Մենք ունենալու ենք ժամանակակից չափորոշիչներով աղբավայր»

Երևանի քաղաքապետի տեղակալը խոստանում է. «Մենք ունենալու ենք ժամանակակից չափորոշիչներով աղբավայր»

ԷկոԼուր

Երևանի կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման վարկային ծրագրի վերաբերյալ «ԷկոԼուր»-ը զրուցել է Երևանի քաղաքապետի տեղակալ Վահե Նիկոյանի հետ:

Ծրագրի ընդհանուր արժեքը 26 միլիոն եվրո է: 16 միլիոն եվրո վարկի տեսքով տրամադրում են Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը (EBRD) և Եվրոպական ներդրումային բանկը (յուրաքանչյուրը 8 միլիոն եվրո), ևս 8 միլիոն եվրո դրամաշնորհի տեսքով՝ Եվրամիության NIF հիմնադրամը: Իսկ վերջերս էլ ծրագրի ֆինանսավորմանը միացել է Արևելյան Եվրոպայի էներգետիկ արդյունավետության և Շրջակա միջավայրի գործընկերության (E5P) հիմնադրամը՝ 2 միլիոն եվրո դրամաշնորհով:

- Պարոն Նիկոյան, ներկայումս ի՞նչ փուլում է գտնվում Երևանի կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման վարկային ծրագիրը:

- Կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ընդհանուր բարեփոխումները մենք սկսեցինք 2012 թվականին: Առաջին բաղադրիչը աղբահանությունն էր, որն այդ պահին մեզ հուզող ամենակարևոր հարցն էր: Մենք ներգրավեցինք միջազգային օպերատոր դրսից՝ հայտնի «Սանիթեք» կազմակերպությանը: Երկրորդ կոմպոնենտը Երևանում նոր քաղաքային աղբավայրի կառուցման՝ միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան և առկա աղբավայրի մեկուսացման ծրագիրն է: Իրավական առումով մենք ունենք մի փոքր խնդիրներ, որոնք այս պահին կարգավորման գործընթացում է ֆինանսների նախարարության հետ, որովհետև այն՝ որպես ենթավարկ, պետք է տեղայնացվի Երևան քաղաքին, և բանակցում ենք ենթավարկի շուրջ ֆինանսների նախարարության հետ: Դրանից հետո, ըստ էության, վարկային ծրագիրը կմտնի ուժի մեջ: Վարկային համաձայնագիրը ուժի մեջ մտնելուց հետո մենք կհայտարարենք միջազգային մրցույթ՝ նոր աղբավայրի կառուցման և հնի մեկուսացման համար: 

-Աղբի կառավարման ի՞նչ տեխնոլոգիաներ են նախատեսված այդ նոր ծրագրով:

- Նոր ծրագիրը կոշտ թափոնների կառավարման երկրորդ կոմպոնենտն է: Մենք ունենք նաև երրորդ կոմպոնենտ, որը վերաբերելու է զուտ աղբի տեսակավորմանը և վերամշակմանը: Երկրորդ կոմպոնենտը, որը մենք իրականացնում ենք, վերաբերում է այսօրվա գործող Նուբարաշենի և Աջափնյակի աղբավայրերի սահմանված կարգով մեկուսացմանը: Ըստ էության, այսօր մեր քաղաքային աղբավայրը չի համապատասխանում որևէ չափորոշիչի: Հին աղբավայրի մեկուսացման շրջանակներում մենք նախատեսում ենք նաև դուրս բերել աղբից առաջացող գազերը, կտեղադրենք գազերի այրման համապատասխան սարքավորումներ, գեներատոր, որպեսզի այդ այրումից կարողանանք հոսանք ստանալ: Այս կոմպոնենտում` այս վարկային ծրագրի շրջանակներում, նախատեսվում է այդքանը: Այսինքն, հին և նոր առաջացող աղբից մենք կստանանք հոսանք: Նոր աղբավայրը մեկուսացված կլինի հողային շերտերից, և աղբից առաջացող այդ թունավոր ջրերը չեն ներթափանցի հողային շերտեր և չեն վնասի հարակից տարածքների բուսականությանը:

-Այսինքն այս փուլում տեսակավորում և վերամշակում նախատեսված չէ: Ինչո՞ւ է բաց մնացել այդ հարցը:

- Տեսակավորումը և վերամշակումը բիզնես կոմպոնենտ ունեն, և կարող են իրականացվել մասնավոր համագործակցության շրջանակներում՝ մասնավոր ներդրումների հաշվին: Մենք բավականին երկար քննարկումներ ունեցանք նաև Եվրոպական ներդրումային բանկի կողմից հրավիրված խորհրդատուի հետ: Այստեղ կարծիքները մասամբ բաժանվել էին երկու մասի: Մեր կարծիքով, աղբի վերամշակումը կարող է ունենալ տնտեսական արդյունք, և ներդրողների համար կարող է լինել գրավիչ, իսկ մեր Եվրոպական ներդրումային բանկի խորհրդատուների կարծիքով՝ այդպես չէ, և այն դեռևս կպահանջի լրացուցիչ ֆինանսավորում բացի ներդրողի կողմից ֆինանսավորումից: Եվ որպեսզի այս կարծիքները վերջնականացնենք և հասկանանք՝ որ ուղղությամբ ենք գնում, մենք հայտարարեցինք Հետաքրքրության հայտերի միջազգային մրցույթ, որը տեղադրված է Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի, Եվրոպական ներդրումային բանկի և մեր կայքերում, որպեսզի կարողանանք այս ոլորտի խոշոր մասնակիցներին աշխարհում հրավիրել և հասկանալ՝ ինչ հետաքրքրություն կա այս ոլորտում: Հայտերի բացման ժամկետը մայիսի 15-ն է, և եթե լինեն հետաքրքրություն ներկայացողներ, արդեն մենք այդ հետաքրքրությունների հիման վրա կպատրաստենք վերջնական փաթեթը՝ ինչ չափորոշիչներով ենք պատկերացնում ունենալ աղբի վերամշակման գործարան և կհայտարարենք միջազգային մրցույթ՝ արդեն հստակ իրազեկելով այդ մասնակիցներին: Եթե հանկարծ չլինի հետարքրություն, և ի վերջո պարզվի, որ դա ծախսածածկող չէ, որովհետև այստեղ կարծիքները տարանջատվում են, այդ դեպքում քաղաքապետարանն այդ մասով որոշակի մասնակցություն կունենա, որպեսզի Երևան քաղաքում նույնպես ունենա վերամշակման գործարան:

-Քանի որ այս փուլում տեսակավորում նախատեսված չէ, սա կոնֆլիկտի մեջ չի մտնո՞ւմ աղբի վերամշակման գործարանի պոտենցիալ ներդրողների հետ:

- Տեսակավորման երկու տեսակ է լինում. հավաքման ժամանակ նախնական տեսակավորում և հավաքելուց հետո՝ վերջնական, այսինքն, տեսակավորում մինչև վերամշակում: Խոսքս վերաբերում է մինչև վերամշակման տեսակավորմանը: Եթե մենք խոսում ենք նախնական տեսակավորման կամ նկատի ունենք տարբերակված աղբամանների տեղադրում և աղբի տեսակավորված հավաքում, դա ցանկացած փուլում մենք կարող ենք ներդնել, եթե դրա տնտեսական արդյունավետությունը լինի: Ի վերջո, այդ տեսակավորումը չպետք է լինի ինքնանպատակ, դա պետք է ունենա որոշակի տնտեսական արդյունավետություն: Մեր հաշվարկներով՝ մենք հենց «Սանիթեք»-ի մտնելու պահին այդ տեսակավորումը չներդրեցինք, որովհետև դրա տնտեսական արդյունավետությունը շատ ցածր էր և արվող ծախսերն ավելի բարձր էին: Դա բերելու էր աղբահանության վճարի բարձրացմանը: Դրա համար մենք հրաժարվեցինք նախնական տեսակավորումից այդ փուլում: Հիմա եթե ընդհանուր վերամշակման մրցույթի արդյունքում մեզ համար պարզ լինի, որ տեսակավորումը, այդ թվում նաև նախնական տեսակավորումը, ունենալու է որոշակի տնտեսական արդյունք, մենք ցանկացած փուլում կարող ենք ներդնել: Որևէ խոչընդոտ այս պահին չենք տեսնում:

-Անկանոն աղբահանության արդյունքում Նուբարաշենում բացի կենցաղային աղբից կա նաև այլ տեսակի աղբ, օրինակ բժշկական թափոնները, հնարավոր է լինեն նաև տոքսիկ, վտանգավոր նյութեր: Սա ուսումնասիրված չէ, ուսումնասիրված չէ նաև նախագծում: Այս դեպքում այդ մնացած թափոնները ի՞նչ կերպ են պահվելու:

- Այն, ինչ ունենք այսօր, ցավոք, կդժվարանամ պատասխանել, որովհետև չունենք համապատասխան ենթակառուցվածքներ՝ հսկելու, պարսպապատելու...չկա աղբավայր, կամ մի տարածք, որտեղ աղբը տեղադրում են և, ցավոք, ձեր ասածը համապատասխանում է իրականությանը: Հետագայում նախ աղբավայրի տարածքը պարսպապատվելու է՝ հստակ հսկիչ կետերով, հստակ ներմուծված աղբի տեսակավորմամբ՝ ինչ տիպի աղբ պետք է գնա և, բնականաբար, այդ աղբավայրում չի թույլատրվելու «հատուկ» աղբի տեղադրումը: Եվ մենք այս պահին նաև բանակցում ենք, որպեսզի մեր որոշակի հատվածում հնարավոր լինի «հատուկ» աղբի ընդունման կետ ստեղծել, և դա նույնպես կլուծվի, այսինքն, կտարանջատվի:

-Ո՞ւմ հետ եք բանակցում:

- Մեր խորհրդատուների հետ, որովհետև այս պահին այն նախագիծը նախնական, որն արվել է, արվել է զուտ կենցաղային թափոնների համար, բայց Երևան քաղաքն այս պահին չունի հատուկ թափոնների ընդունման հնարավորություն, և այդ հնարավորությունը պետք է ստեղծվի: Դա կարող է լինել երկու տարբերակով: Եթե չեմ սխալվում, մեկը հենց այրման հնարավորությունն է այդ նույն բժշկական թափոնների և այլ, որովհետև մենք մի քանի թափոնների տեսակ ունենք, որի խնդիրն այսօր առկա է: Նույնը նաև քաղաքային լուսավորության լամպերի ընդունման: Դա նույնպես կոչվում է «հատուկ» աղբ:

-Իսկ նոր ծրագիրը աղբահանության սակագնի վրա ի՞նչ ազդեցություն կունենա:

- Մեր կարծիքով և մեր հաշվարկներով՝ պետք է որ չունենա աղբահանության սակագնի վրա ազդեցություն:

Ծրագրի համար օգտագործվելո՞ւ է «Հայանտառ»-ին պատկանող անտառային տարածք:

- «Հայանտառ»-ին պատկանող տարածք, որտեղ անտառ ընդհանրապես չի եղել, ներառված է: Կառավարության որոշմամբ սրանից մի երկու ամիս առաջ առանձնացվեց, հանվեց «Հայանտառ»-ի ֆոնդից և միացվեց աղբավայրին, բայց այնտեղ որևէ տիպի ծառ, անտառ և այլն չի եղել:

-Ի՞նչ փոխհատուցում է նախատեսված, բանակցել ե՞ք «Հայանտառ»-ի հետ:

- Ծրագիրը պետական է, «Հայանտառ»-ը պետական է, կարծում եմ, փոխհատուցման հարց չի կարող առաջանալ: Պետությունն ինքն իրեն չէր կարող փոխհատուցել:

-Այսինքն, անտառային որոշակի տարածք վերցվել է, միացվել է աղբավայրին, բայց հետագայում այլ տարածքում անտառվերականգնման աշխատանքներ չե՞ն նախատեսված:

- Կա, բարերային մենք աշխատանքներ նախատեսում ենք, որ որոշակի բարերային հատվածում մենք ծառատունկ անենք:

-Բնապահպանական, սոցիալական ի՞նչ ռիսկեր է պարունակում այս ծրագիրը:

- Բնապահպանական առումով չի կարող լինել ռիսկ, կարող է լինել միայն դրական ազդեցություն: Սոցիալական ազդեցության որոշակի կոմպոնենտներ կան: Աղբավայրում ներգրավված են տարբեր անձիք, որոնք իրականացնում են աղբի ոչ նորմալ տեսակավորում կամ աղբից հավաքում են նյութեր: Քաղաքը ստանձնել է պարտավորություն, որպեսզի այդ անձանց խնդիրը նույնպես դիտվի ծրագրի շրջանակներում և լուծում ստանա:

-Ասիական զարգացման բանկը և տարածքային կառավարման նախարարությունը մշակել են Հայաստանում կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ռազմավարական պլան, որով նախատեսվում է ամբողջ Հայաստանի աղբահանությունը կենտրոնացնել 5 կետերում, որոնցից մեկը գործող Նուբարաշենն է, որտեղ նախատեսված է բերել և տեղադրել ևս 4 մարզի աղբը...

- Մենք բանակցել ենք Տարածքային կառավարության նախարարության հետ: Որևէ կերպ այն չի հակասում մեր այսօրվա իրականացվող ծրագրին: Մեր նոր աղբավայրը կընդունի նրանց տված աղբը՝ սահմանված սակագնի վճարման պարագայում:

Նոր տարածքը կգործի 20 տարի` հաշվի առնելով, որ է 400. 000 տոննա աղբ կկուտակվի տարեկան: Եթե վերամշակման արդյունքում 50 տոկոսով կրճատենք աղբի ծավալը, ապա այս աղբավայրը կծառայի 40 տարվա համար:

18:04 Մարտ 23, 2017


էկոԱհազանգ

Թեժ կետեր


Մարզեր


Բաժանորդագրում

Subscribe to receive our latest news