ԷկոԼուր
Գեղարքունիքի մարզի Աստղաձոր գյուղի բնակիչները պայքարում են ջրի նկատմամբ իրենց իրավունքի վերականգնման համար: 
2016թ-ին Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամի (IFAD) ֆինանսավորմամբ իրականացված «Ենթակառուցվածքների և գյուղական ֆինանսավորման աջակցության ծրագրի» շրջանակներում Աստղաձոր գետավազանի ջրերը հատկացվել են Գեղարքունիքի մարզի Զոլաքար գյուղին: Մինչ ջրի վերաբաշխումը զոլաքարցիները 5 օր ստանում էին Աստղաձոր գետի ջուրը, 2 օր ստանում էին աստղաձորցիները: 
Արդյունքում Աստղաձոր գյուղը մնացել է խորհրդային տարիներին ուրանային երևակումների ուսումնասիրության համար խփված հորատանցքերից դուրս եկող ջրերի հույսին:
Ջրի վերաբաշխումն իրականացվել է առանց աստղաձորցիներին տեղյակ պահելու և նրանց կարծիքը հաշվի առնելու: Վերաբաշխման համար հիմք է հանդիսացել ՀՀ բնապահպանության նախարարության տրամադրած ջրօգտագործման թույլտվությունը, ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից տրված Զոլաքարի խմելու ջրի որակի վերաբերյալ արդյունքները և Գեղարքունիքի մարզպետարանի դիմումը:
Ջրի վերաբաշխման արդյունքում առաջացած ռիսկերն են`
• Աստղաձորցիների կողմից խմելու և ոռոգման համար օգտվող հորատանցքերի ջրերը կարող են վնասակար լինել առողջության համար
• Ոռոգման ջրի սակավությու
• Սոցիալական լարվածություն
• Անապատացման գործընթացների ակտիվացում
Ջրի վերաբաշխման արդյունքում խախտվել են հետևյալ «կանաչ» իրավունքները`
• ԱՌՈՂՋ ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐՈՒՄ ԱՊՐԵԼՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽՏՈՒՄ- մարդիկ զրկվել են ջրից
• ԲՆԱԿԱՆ ՊԱՇԱՐՆԵՐԻ ՄԱՏՉԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԿԱՅՈՒՆ ՕԳՏԱԳՈՐԾՄԱՆ՝ ՋՐԻ, ՀՈՂԻ, ԸՆԴԵՐՔԻ, ԱՆՏԱՌՆԵՐԻ, ԲՈՒՍԱԿԱՆ ԵՎ ԿԵՆԴԱՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԻ, ԷԿՈՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐԻ ԵՎ ԼԱՆԴՇԱՖՏՆԵՐԻ ՊԱՀՊԱՆՄԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽՏՈՒՄ-մարդիկ զրկվել են ջրից: ՀՀ Անկախության հռչակագիր, հոդված 7. Հայաստանի Հանրապետության ազգային հարստությունը՝ հողը, ընդերքը, օդային տարածությունը, ջրային և այլ բնական պաշարները, տնտեսական, մտավոր, մշակութային կարողությունները, նրա ժողովրդի սեփականությունն է:
• ԱՌՈՂՋՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽՏՈՒՄ- լավ որակի ջուրը փոխարինվել է վատ որակի ջրով:
• ՎՆԱՍԻ ՀԱՏՈՒՑՄԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽՏՈՒՄ- մարդկանց ջրից զրկելու արդյունքում պատճառված վնասը չի փոխհատուցվել
• ՍԵՓԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱԿԱՆԱՑՄԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽՏՈՒՄ-ջրի բացակայության պատճառով մարդիկ չեն կարողանում գյուղատնտեսությամբ զբաղվել
• ՈՐՈՇՈՒՄՆԵՐԻ ԸՆԴՈՒՆՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑՈՒՄ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽԱՏՈՒՄ- ջրի վերաբաշխումն իրականացվել է առանց աստղաձորցիների հետ որևէ քննարկում անցկացնելու և կարծիք հարցնելու
• ՏԵՂԵԿԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ՄԱՏՉԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԽԱԽՏՈՒՄ- ջրի վերաբաշխումն իրականացվել է առանց աստղաձորցիներին տեղեկացնելու:
Բնակիչների իրավունքների պաշտպանության համար իրականացվել են հետևյալ գործողությունները՝
- «ԷկոԼուր» և «Մարտունի կանանց ռեսուրսների կենտրոն» ՀԿ-ների կողմից «կանաչ» իրավունքների վերաբերյալ բնակչության շրջանում իրազեկվածության բարձրացում
- Իրավաբանական խորհրդատվություն
- ԷկոԼուրի նամակագրությունը ՀՀ կառավարության աշխատակազմի «Գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» ՊՀ-ի հետ
- «ԷկոԼուր» և «Մարտունի կանանց ռեսուրսների կենտրոն» ՀԿ-ների աջակցությամբ Աստղաձորի բնակիչների նամակ-դիմումների պատրաստում և ուղարկում ՀՀ բնապահպանության նախարարություն, ՀՀ առողջապահության նախարարություն, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզպետարան` պահանջելով վերականգնել ջրի նկատմամբ աստղաձորցիների իրավունքները
-Բողոքի ակցիայի անցկացում` միջպետական ավտոճանապարհի փակում
-Խնդրի հանրայնացում www.ecolur.org կայքի, սոցիալական ցանցերի միջոցով
Պատասխանատու մարմիններն են`
ՀՀ բնապահպանության նախարարություն
ՀՀ առողջապահության նախարարություն
ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգցման նախարարություն
ՀՀ Գեղարքունիքի մարզպետարան
ՀՀ կառավարության աշխատակազմի «Գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» ՊՀ
Գյուղատնտեսության զարգացման միջազգային հիմնադրամ
Տեղական ինքնակառավարման մարմին
Արդյունքներ
Աստղաձորցիները սկսեցին միավորվել` պաշտպանելու ջրի նկատմամբ իրենց իրավունքը: Հայտնաբերվեցին ջրի վերաբաշխման պատասխանատուները և ջրի վերաբաշխման պատճառները: Աստղաձորցիները սկսել են երկխոսություն պատասխանատու մարմինների հետ:
Ապրիլ 04, 2018 at 19:45