

Սիրանույշ Գեւորգյան, ԱրմենիաՆաու
Հայաստանի բնապահպաններն անհանգստացած են այն կենդանիների որսագողով, որոնց պահպանությամբ պետք է զբաղվի պետությունը:
Ոլորտի պատասխանատուներն անընդհատ հայտարարում են, թե որսագողության դեպքերը տարեցտարի նվազում են: Նրանք նաև ասում են, որ Հայաստանը շարունակում է հետամուտ լինել Կարմիր գրքում գրանցված և անհետացման եզրին հայտնված կենդանիների պաշտպանությանը:
«ԱրմենիաՆաուի» հետ զրույցում ՀՀ բնապահպանության նախարարության կենսառեսուրսների կառավարման գործակալության բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման բաժնի պետ Արամ Աղասյանն ասաց, որ հատուկ պահպանվող տարածքներում «որսագողության հատուկենտ դեպքեր են գրանցվում»: Աղասյանը դա բացատրում է վերջին տարիներին հատուկ պահպանվող տարածքներում ռեժիմի խստացմանն ուղղված միջոցառումներով: Նրա խոսքով` ավելի շատ մարդիկ են աշխատում, մեքենաներ են տրամադրվել աշխատողներին, ավտոմեքենաների համար` վառելանյութ, տարածքները զինվել են հսկման նորագույն սարքավորումներով և այլն:
Սակայն բնապահպանները պնդում են, որ ազգային պարկերում և արգելավայրերում, ի տարբերություն արգելոցների, ավելի հաճախ են տեղի ունենում որսագողության դեպքեր: Իսկ այն վայրերում, որոնք չեն մտնում հատուկ պահպանվող տարածքների մեջ, ավելի հեշտ է որսալ արգելված կենդանիներ:
Բնապահպանության նախարարությունն ամեն ամիս հրապարակում է Բնապահպանական պետական տեսչության ստուգումների արդյունքները, որտեղ միջինն ամսական ապօրինի որսի 5-6 դեպք է գրանցվում, գերակշռում են ձկան և խեցգետնի ապօրինի որսի դեպքերը: Այս տարվա առաջին կիսամյակի տվյալներով` հայտնաբերվել է 71 խախտում (2010 թ. նույն ժամանակահատվածում` 79 խախտում):
Բոլորովին վերջերս հարավային Սյունիքի մարզի Կապանի մոտակայքում երեք անձինք երկու բեզոարյան այծ էին սպանել: Ոստիկանությունը բերման էր ենթարկել որսագողության մեջ կասկածվող երեք անձի, որոնցից մեկը խոստովանել էր, որ ինքն է սպանել այծերին` իր մոտ ապօրինի պահվող ինքնաշեն ակոսավոր հրացանով: Ըստ ոստիկանության հաղորդագրության` պետությանը պատճառվել էր մոտ 6 միլիոն դրամի (մոտ 16.000 դոլար) վնաս:
Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված բեզոարյան այծի և հայկական մուֆլոնի որսագողության համար նախատեսվում է տուգանք 3 միլիոն դրամի (մոտ 8000 դոլար), իսկ կովկասյան գորշ արջի համար` 1 միլիոն դրամի (մոտ 2700 դոլար) չափով: Տուգանքի չափը հնգապատկվում է, եթե որսագողությունը կատարվել է հատուկ պահպանվող տարածքում:
Հայաստանում որսի պաշտոնական սեզոնը սկսվում է օգոստոսի 27-ին և ավարտվում փետրվարի 27-ին: Ամեն տարի բնապահպանության նախարարությունը հրապարակում է այն կենդանիների ցուցակը, որոնք կարող են որսալ որսի լիցենզիա գնած որսորդները: Ըստ այդմ` թույլատրվում է որսալ լոր, աղավնիներ, քարակաքավ, կտցարազգիներ, արտույտներ, սարյակներ, կեռնեխներ, մոխրագույն ագռավ և կաչաղակ, ջրլող թռչուններ, աղվես, վայրի խոզ և նապաստակ: Բնապահպանության ոլորտի պաշտոնյաների հավաստմամբ` որսագողությունը նվազում է որսաշրջանի ընթացքում:
Որագողության մասին խոսելիս բնապահպաններն առաջինը մատնացույց են անում Սևանա լճի վիճակը: Բնապահպան Կարինե Դանիելյանի խոսքով` Սևանա լիճը տարիների անխնա ձկնագողության հետևանքով «դատարկվել է, ձուկ չկա»:
«Իսկ դա միայն ձկան խնդիրը չէ, ձկների բացակայությունը հանգեցնում է լճի ջրի որակի անկմանը, լիճը ճահճանում է,- ահազանգում է բնապահպանը` հավելելով,- նույն խնդիրն ունենք անտառային ոլորտում: Ինչո՞ւ են գայլերը հարձակվում բնակավայրերի վրա, որովետև առաջին` կրճատվել են անտառները, երկրորդ` վերացել է գայլերի սննդի բազան, նրանք սոված են մնում, իջնում բնակավայրեր: Խախտվել է էկոհամակարգի սննդային շղթան: Այս երևույթը պետք է մեզ համար ահազանգ լինի»:
«Էկոլուր» բնապահպանական կազմակերպության նախագահ, բնապահպան Ինգա Զարաֆյանն էլ ընդգծում է, որ հասարակ որսագողերին պատժելու փոխարեն պետք է կարողանալ նախևառաջ այն մարդկանց պատժել, որոնք օգտագործում են որսագողության արդյունքները: Նա մատնացույց է անում մի շարք հայտնի ռեստորաններ, որտեղ կարելի է համտեսել Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիների մսից պատրաստված կերակուրներ:
Սեպտեմբեր 16, 2011 at 14:31
