ԷկոԼուր
Հանքարդյունաբերական ընկերությունների կողմից ոլորտում առկա խնդիրները բարձրաձայնող անձանց/քաղաքացիների դեմ դատական հայցեր ներկայացնելը օրինաչափ վարքագիծ է: Այս մասին նշել է Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմնի նախկին ղեկավար Արթուր Գրիգորյանը «Առաջին լրատվական»-ի տաղավարում՝ Գոհար Հայրապետյանի հետ հարցազրույցի ժամանակ: «Բազմաթիվ են այդպիսի հայցերը: «Լիդիան Արմենիա» ՓԲԸ-ն է հայտնի այդպիսի դատական գործերով: Հիմա էլ Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատն է սկսել: Պարալիզացնելու, ճնշելու ստանդարտ վարքագիծ է: Քանի որ իրենք չունեն ժամանակի և ֆինանսական խնդիրներ՝ կարող են վարձել փաստաբանական գրասենյակներ և հարձակվել մեզ վրա»,- ասաց Արթուր Գրիգորյանը:
Ըստ հաղորդավար Գոհար Հայրապետյանի՝ այդ կերպ պատերազմ է հայտարարված լրատվամիջոցներին և կոնկրետ այն մարդկանց , ովքեր բարձրաձայնում են այդ խնդիրները:
«Այն, ինչ Դուք ասել եք, սխալ բան չեք ասել, պարզապես այստեղ խնդիր կա ապացուցելու: Իսկ ապացուցելու համար անհրաժեշտ է ինֆորմացիա, իսկ հանքարդյունաբերության ոլորտում ինֆորմացիան ամբողջությամբ գաղտնի է՝ առևտրային գաղտնիք, իրական սեփականատերերի գաղտնիություն և այլն: Եվ նրանք օգտվում են օրենքի տված առավելություններից և այս հարցում կառավարության ու խորհրդարանի անգործությունից, այդ թվում՝ քաղաքացիների իրավունքների դիրքերից հանդես գալու տեսանկյունից», -ասաց Արթուր Գրիգորյանը: Ի լրումն սրա, Գրիգորյանը նշեց, որ «Ողջի, Փխրուտ, Արծվանիկի պոչամբարների վերամշակման մասին» 2015 թ. ընդունված օրենքում ֆիքսված է, որ Արծվանիկի պոչամբարը ենթակա է կոնսերվացման: «Եթե անգամ ընկերությունը ռեկուլտիվացնի պոչամբարը, միևնույն է՝ այդ թափոնը տրվում է պետությանը: Ինչ է սա՝ եթե ոչ թափոնները մեզ նվիրել: Կոնսերվացիան թղթաբանություն է. հանձնում են պետությանը, պետության հաշվեկշռում է գտնվում, դրանից հետո պետությունն է պատասխանատու ցանկացած վթարի, արտահոսքի համար: Ընկերությունն այլևս ո՛չ ֆինանական, ո՛չ տեխնիկական
պատասխանատվություն չի կրում: Ի՞նչ է դա. ընդերքի թալան և կեղտերի նվիրում մեզ»,-ասաց նա:
Ըստ Գրիգորյանի, ԶՊՄԿ-ի վերաբերյալ տեսչական ակտի համաձայն՝ ընկերությունը 2017 թ. ուներ 22 միլիոն տոննա արդյունահանելու թույլտվություն, մինչդեռ արդյունահանել է 27,2 միլիոն տոննա: «2015-2016 թթ. ուներ 12,5 արդյունահանելու թույլտվություն: Մի տարի արդյունահնել է 17, մյուսում՝ 19,5 միլիոն տոննա: Այս պահի դրությամբ ընկերությունը 3 տարվա կտրվածքով 18 միլիոն տոննա ավել է արդյունահանել, քան ուներ թույլտվություն: Հիմա այդ 18 միլիոն տոննան ո՞ւր է: Հանքախորշո՞ւմ է, թե՞ միգուցե անցել է մաքսային սահմանով»,- ասաց Գրիգորյանը:
Գրիգորյանի համաձայն՝ դատական գործընթացների առկայությունը կարևոր է այնքանով, որ դատարանում պետք է քննարկվեն հարցերը. «Այո՛, պետք է վարձել լավ փաստաբաններ, ֆինանսավորման համար միգուցե միջազգային կառույցների պետք է դիմել և ջարդել դրանց գաղտնիության հետ կապված բոլոր հարցերը»:
Գրիգորյանի ներկայացմամբ՝ 2018 թ.՝ նոր կառավարության օրոք, ՀՀ Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովն իրականացրել է մի համակենտրոնացում, որով թույլ է տվել, որ կիպրական ընկերությունը ձեռք բերի Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատում մասնաբաժին ունեցող «Moon Investments» ընկերության ակտիվները: «Հետո պարզվում է, որ այդ կիպրական ընկերությունը փոխկապակցված է Արթուր Վանեցյանի հորեղբոր տղաների հետ: Հիմա այս ամբողջ շղթան բացահայտելու համար մենք պե՞տք է ունենանք բավարար չափով ինֆորմացիա, թե՞ ոչ: Ինֆորմացիան մարսելու համար պե՞տք է ունենանք լուսաբանող լրատվամիջոց, թե՞ ոչ. հիմա այդ լրատվամիջոցն ինչպե՞ս լուսաբանի, որ մեկ բառ ավելի չխոսի»,- նշեց նա:
Հարցազրույցի ընթացքում Գրիգորյանն անդրադարձավ նաև Ամուլսարի մասին միջազգային «Բի-Բի-Սի» լրատվամիջոցում հրապարակված հոդվածին: Մասնավորապես, հոդվածում նշված է, որ «Լիդիան» ընկերությունը պատրաստվում է դատական գործընթացների մեջ մտնել Հայաստանի հետ: Ըստ Գրիգորյանի, այդ ամենը նորություն չէ. «Բի-Բի-Սի»-ի լրագրողը պարզապես ամփոփել է այդ ամենը և տվել որոշակի գնահատականներ: Որքանո՞վ է հնարավոր, որ «Լիդիան»-ի դուստր երկու ընկերությունները իրավունք ունենան արբիտրաժում վիճարկել այս գործը: Մայր ընկերությունը գրանցված է օֆշորում, իսկ խնդիրները մայր ընկերության հետ են: Օֆշորում գրանցված ընկերությունը պաշտպանված չէ բրիտանական արբիտրաժի կողմից: Այդ հարցերը նաև մեր իրավաբաններն են բարձրացրել»,- ասաց նա:
Ըստ Գրիգորյանի՝ հոդվածում հետաքրքիր մի դրվագն էլ այն է, որ փաստերով ներկայացված է, թե քանի տոկոս բաժնեմաս որ ներդրումային ֆոնդի ձեռքին է: «Բայց իրական սեփականտերերի բացահայտման կոնտեքստում անհասկանալի է, թե այդ բաժնեմասերը ձեռք բերած ֆոնդերի հետևում ինչ ֆիզիկական անձինք են կանգնած: Այստեղ մի կարևոր խնդիր կա: Օրենսդրական փոփոխություններ են կատարվում, և իրական սեփականտերերի հետ կապված հարցերը դրված են օրակարգում: Ընկերությունները պետք է բացահայտեն իրենց իրական սեփականատերերին: Բայց կա մի բացառություն. այն ընկերությունները, որոնք ցուցակված են ֆոնդային բորսաներում, նրանք չեն մտնում սրա տակ»:
Անդրադառնալով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությանը, թե չկան իրավական հիմքեր, որպեսզի պետությունը դադարեցնի Ամուլսարի հանքավայրի շահագործումը, Գրիգորյանը նշեց, թե դրանք կան և այդպիսի հիմքեր պետությանը տրամադրել է բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը: Խոսելով վերջերս Ջերմուկում Ամուլսարի խնդրի վերաբերյալ տեղի ունեցած փակ հանդիպման մասին, նա նշեց. «Պատգամավորները, ովքեր կարծես իրենց ձեռքն են վերցրել գործընթացը, ինձ համար առնվազն վստահելի և քաղաքական մտածելակերպ ունեցող մարդիկ են: Այդպիսի պատգամավորը երբեք իրեն թույլ չի տա ասել, թե թթվային դրենաժը ջրահեռացման համակարգ է...Խնդիրն այն է, որ այս մարդիկ երբեք չեն զբաղվել այս հարցերով: Իրենք պետք է ոչ թե հիմնվեն արդեն այս գործող իշխանության ստեղծած փաստարկման բազայի վրա, այլ պետք է ավելի լայն հարցին նայեն: Այդ փաստարկման բազան ստեղծված է փակուղի տանելու համար: Ստեղծված է նրա համար, որ վաղը վարչապետը հայտարարի, թե չկան իրավական հիմքեր հանքավայրի շահագործումը դադարեցնելու համար: Ես կցանկանայի, որ այդ մարդիկ անպայման ուսումնասիրեն նաև տեսչական մարմնի ընդունած ակտը և դրանից հետո ընթացած գործունեությունը: Ես կցանականյի, որ այդ պատգամավորները ԱԺ-ում ստեղծեին ժամանակավոր հանձնաժողով, և ներգրավեին այն բոլոր մարդկանց, ովքեր առնչություն են ունեցել այս հարցին՝ ինձնից, տեսչությունից սկսած, վերջացրած Տիգրան Ավինյանի և նրա գրասենյակի անդամներով, Բնապահպանության նախարարով և քննչական կոմիտեով»,- նշեց նա:
Ըստ Գրիգորյանի, ԱԺ-ում Ամուլսարի խնդիրն ուսումնասիրելու համար հանձնաժողով ունենալու դեպքում, շատ ուրիշ իրավիճակ կստեղծվի. «Ժամանակն է, որ արդյունքները դրվեն սեղանին: Ես իմ արդյունքը դրել եմ սեղանին, մյուսները թող հերթով դնեն սեղանին: Հասկանանք, թե ով է այստեղ ում խաբում: Մեզ պակասում է համակարգված տեղեկատվության հոսքը, տրամաբանական, մասնագիտական, որակյալ տեղեկատվության առկայությունը: Ստվերային խաղացողները մաքսիմալ խճողում են իրավիճակը, որպեսզի պարզունակ, մասնագիտական-իրավաբանական հարցից խնդիրը վերածվի քաղաքական հարցի:…
Վերցրեք «ELARD» ընկերության ընտրության, տեխնիկական առաջադրանքի մշակման, դրա համար ֆինանսական գնագոյացման ամոբղջ սխեման և փորձեք հասկանալ՝ այստեղ կա՞ կառուպցիայի դրսևորում, թե՝ ոչ: Գնագոյացումն ինչպե՞ս է եղել, ինչպե՞ս է 400 հազար դոլար տրվել փաստաթղթային ուսումնասիրություն կատարելու համար: Արդյո՞ք նպատակը փաստաթղթային ուսումնասիրությունն էր և այսպիսի խճողված մակարդակում թողնելը: Թե՞ խնդիրն էր դաշտային ռեալ ուսումնասիրությունը, ինչը պետք է արվեր պրոֆեսիոնալ մարդկանց կողմից, ովքեր կտային հեղինակավոր եզրակացություններ, ինչերն էլ կլինեին պողպատյա ապացույցները: Եթե չկան այդ ապացույցները, ապա ձախողվել է այդ գործընթացը», -ասաց Գրիգորյանը:
Խոսելով վարչապետի հանձանարարականով 2018 թ. ստեղծված աշխատանքային խմբի մասին, որը պետք է ուսումնասիրեր բոլոր հանքավայրերում ստեղծված իրավիճակը, Գրիգորյանը նշեց, որ խումբն աշխատեց, և խմբում ներգրավված ջերմուկցիները, տարբեր մարդիկ տվել էին եզրակացություններ: «Ես դրանք ուղարկել էի Կառավարություն: Դրանք շատ ուժեղ արգումենտներ էին: Պատգամավորական ենթադրյալ այդ հանձնաժողովում ես կցանկանայի որ այս հարցը ևս քննարկվեր: Մենք Քաջարան էլ գնացինք, այնտեղ էլ բավական լուրջ ուսումնասիորւթյուններ կատարեցինք և լրջագույն խախտումների մասին ունեինք առնվազն արձանագրված տվյալներ, տեղացիների վկայություններ: Բայց չհասցրեցի, որովհետև աշխատանքից հանեցին»,- նշեց նա:
Հարցազրույցն ամբողջությամբ դիտեք տեսանյութում:
Նոյեմբեր 26, 2019 at 12:46