Թումանյանում արտադրված գյուղմթերքում թունավոր նյութեր են հայտնաբերվել

Նաիրա Բուլղադարյան, Ազատություն ռադիոկայան

Լոռու մարզի Թումանյանի տարածաշրջանի բնակիչները շարունակում են մշակել այգիներն ու հողամասերը, թեեւ դրանք հարուստ են թունավոր նյութերով:

ԵԱՀԿ-ի երեւանյան գրասենյակի կողմից նախաձեռնած հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Դեբեդ գետի ավազանի այն բնակավայրերը, որոնք մոտ են հանքարդյունաբերական կենտրոններին, աղտոտված են ծանր մետաղներով:

Այս տարածաշրջանում հանքարդյունաբերությամբ զբաղվող երկու ընկերություններ են գործում` ACP-ն եւ Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատը:

ԵԱՀԿ երեւանյան գրասենյակի պատվերով Գիտությունների ազգային ակադեմիայի էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնն անցած տարվա մարտ ամսից մինչեւ այս տարվա փետրվարն ընկած ժամանակահատվածը մտահոգիչ փաստեր է արձանագրել:

Ծանր մետաղներ` սնդիկ, կադմիում, արսենիում, կապար, նիկել, պղինձ, ցինկ է հայտնաբերվել ջրում, հողում եւ գյուղմթերքներում: Դրանց պարունակությունը հետազոտված15 մշակաբույսերում, այդ թվում՝ ազնվամորու, թթի, բալի, թզի, կարտոֆիլի, լոբու եւ եգիպտացորենի մեջ, սահմանված չափորոշիչները գերազանցում է 1.5 մինչեւ 10 անգամ:

Ուսումնասիրությունն անց է կացվել Ալավերդի, Ախթալա քաղաքներում, Նեղոց, Քարկոփ, Ճոճկան գյուղերի տարածքներում:

«Վտանգավոր գյուղմթերքը սպառվում է ոչ միայն արտադրողի կողմից, այլեւ թափանցում է տեղական շուկա, ինչը հանդիսանում է ռիսկի գործոն բնակչության առողջության համար», - ասում է ԵԱՀԿ-ի երեւանյան գրասենյակի Ալավերդու Օրհուս կենտրոնի համակարգող Անուշ Էվյոյանը:

Նա նշում է, որ Հայստանում չկա համապարփակ հետազոտություն մարդկանց առողջության վիճակի վերաբերյալ ու պարզ չէ, թե Թումանյանի տարածաշրջանի հիանդությունները որքանով կապ ունեն գյուղմթերքներում հայտնաբերված ծանր մետաղների առկայության հետ:

Հետազոտությունն անցկացրած մասնագետները առաջարկել են դադարեցնել ծանր մետաղներով հարուստ հողերում մշակաբույսերի աճեցումը եւ տարբեր մեթոդներով բարելավել հողերի վիճակը, ինչպես նաեւ հրաժարվել Ալավերդի քաղաքի մոտակայքում վայրի հատապտուղների հավաքումից:

Մինչդեռ այս առաջարկին ոչ ոք չի հետեւում:

Թեեւ այս շրջանի բնակիչները տեղյակ են իրենց հողերում թունավոր նյութերի առկայության մասին, գյուղատնտեսական տարին սկսել են անցած տարիների նման: Ասում են, թե այլընտրանք չունեն՝ ապրուստի միակ միջոցը հողագործությունն է:

Գյուղացիները պատմում են, թե հաճախ Դեբեդ գետից հոսող ոռոգման ջուրը ողողված է լինում Ախթալայի լեռնահարստացման կոմբինատի թափոններով` «դեղին գույնի է լինում ջուրը»:

Մայիս 17, 2011 at 16:50