Կրթությունն ու դաստիարակությունն արդյոք կօգնե՞ն Հայաստանում կանաչ տնտեսության խթանմանը, թե՞ դրա համար արմատական փոփոխություններ են պահանջվում

Կրթությունն ու դաստիարակությունն արդյոք կօգնե՞ն Հայաստանում կանաչ տնտեսության խթանմանը, թե՞ դրա համար արմատական փոփոխություններ են պահանջվում

ԷկոԼուր

Հունիսի 16-ին գերմանական GIZ կազմակերպության գրասենյակում տեղի ունեցավ «կանաչ աշխատատեղերի» խթանման նախաձեռնության քննարկում, այսինքն այնպիսի տնտեսության, որը նվազագույնի կհասցնի մարդու ճնշումը բնության վրա: Գերմանիայի փորձը եւ «կանաչ տնտեսության» հեռանկարները ներկայացրեց  GIZ-ի փորձագետ Հարմութ Յարոշը. Այս ոլորտում կրթության եւ դաստիրարկության վրա շեշտադրում արեցին Բարաբարա Զիբերթը (Վայրի բնության եւ մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամ), Գրետա Թամրազյանը (Դիլիջանի պետական քոլեջ), Էլիզա Պետրոսյանը (Էկո-գլոբ):

Բարբարա Զիբերթի խոսքերով` Հայաստանի երիտասարդության հետ աշխատելու փորձը ցույց  է տալիս, որ մարդիկ համայնքներում սովորել են չնկատել բացասական պահերը, իսկ դա խանգարում է նրան, որպեսզի համապատասխան որոշումներ ընդունվեն: Օրինակ` մարդիկ սովորել են ասել, որ ջուրը լավն է, թեպետ իրենց օգտագործած ջուրը վատ որակի է: Նա ելքը տեսնում է նոր սերնդի կրթության եւ դաստիարակության մեջ, որը հնարավություն ունի փոխելու իրավիճակը, եւ առաջարկում է էկոլոգիական քոլեջի ստեղծման գաղափարը: Այս գաղափարին հավանություն տվեց նաեւ GIZ-ի տնօրեն Դետլեֆ Բարտը:

Քննարկմանը մասնակցեց Տավուշի մարզից ժամանած խումբը: Տավուշն ընդունված է համարել էկոլոգիապես ամենից «մաքուր» մարզը` ազատված հանքարդյունաբերական, մետալուրգիական, քիմիական ձեռնարկություներից, որոնք ամենածանր ազդեցությունն են գործում Հայաստանում շրջակա միջավայրի վրա: Պարզվեց, որ Տավուշում առանց ուշադրության չեն մնացել հանքարդյունաբերական ընկերությունները, եւ հիմա այնտեղ գունավոր մետաղների որոնման երկրաբանահետախուզական աշխատանքներ են սկսվել:

Տավուշի մարզի հպարտության` Դիլիջան ազգային պարկի 80% տարածքը տնտեսական գոտի է, որը կառուցապատվում է հիմնականում շինարարության թույլտվության պայմաններում: Նշենք, որ այդ թույլտվությունը բավարար չէ, քանի որ պետք է լինի բնապահպանական փորձաքննության եզակացությունը` հասարակական լսումների անցացմամբ: Մեր տվյալներով (ԷկոԼուր)` ազգային պարկում շինությունների մեծամասնությունն այդ եզրակացությունը չունեն:

Անտառային սեկտորում իրավիճակը, որը Հայաստանում կանաչ աշխատատեղերի բացման հեռանկարային ոլորտ է համարվում, ներկայացրեց  «էկոԼուր»-ի նախագահ Ինգա Զարաֆյանը: Այստեղ հիմնական խնդիրներն են` կառավարության չցանկանալը ֆինանսավորելու  անտառային սեկտորը,  «Հայանտառ» ՊՈԱԿ-ի ցածր կարգավիճակը, անօրինական հատումների նկատմամբ վերահսկողության փաստացի բացակայությունը, անտառի կառավարումից տեղի բնակչության օտարումը,  ինչպես նաեւ անտառային սետորի ցուցանիշների մասին վստահելի տվյալների բացակայությունը, որոնցով կարելի է կողմնորոշվել կանաչ տնտեսություն վարման համար:

«Հանուն կայուն մադկային զարգացման ասոցիացիա»-ի նախագահ Կարինե Դանիելյանը ներկայացրեց Հայաստանի կառավարության կողմից նույնպես ընդունված  կայուն զարգացման մոդելը եւ ցույց տվեց, որ Հայաստանի տնտեսական զարգացումը կատարվում է այդ մոդելին հակառակ ուղղությամբ: Հատկապես այդ հակասությունը տեսանելի է կառավարության հայտարարած զարգացման առաջնահերթությունների օրինակի վրա` հանքարդյունաբերություն եւ զբոսաշրջություն: Տաթեւի վանական համալիրը հայտարարվել է զբոսաշրջության զարգացման կենտրոն, որտեղ մասնավոր ներդրողները խոշոր ֆինանսական ներդրումներ են կատարել աշխարհում ամենամեծ ճոպանուղու կառուցման համար: Միաժամանակ, կառավարությունը Տաթեւի մոտակայքում ոսկու եւ երկաթի հանքավայրերի երկրաբանահետախուզական աշխատանքների անցկացման արտոնագիր է տրամադել: Եթե այդ հանքավայրերը յուրացվեն Հայաստանում ընդունված չափանիշների համաձայն, ապա զբոսաշրջությունն այնտեղ անելու ոչինչ չունի:  Կարինե Դանիելյանը խնդրի լուծումն ամենից առաջ տեսնում է համակարգային փոփոխություններում: Այդ տեսլականին աջակցում է նաեւ «ԷկոԼուր»-ը:

Հունիս 20, 2011 at 11:16


Առնչվող նյութեր


Կատեգորիա

ավելին
պակաս

Մարզեր