Սպասվում է Սևանա լճի ծաղկման ինտենսիվացում

Սպասվում է Սևանա լճի ծաղկման ինտենսիվացում

Բարձր ջերմաստիճանի, Սևանա լիճ ներհոսքի նվազման ու ոռոգման ջրառի վաղ մեկնարկի հետևանքով լճի մակարդակն իջնում է, լճի ծաղկումը կինտենսիվանա հուլիսի երկրորդ տասնօրյակին

Սևանա լճի մակարդակը նկատելիորեն իջնում է՝ 2021թ. հուլիսի 8-ի դրությամբ լճի մակարդակը կազմում է 1900,76 մ, ինչը 5 սմ-ով ցածր է նախորդ տարվա նույն օրվա ցուցանիշից (1900,81 մ): Մայիսի 25-ից սկսած ոռոգման համար լճից բաց է թողնվել 95.813 միլիոն խմ ջուր: Արփա-Սևան ջրատարով լիճ մուտք գործած ջրի ծավալը հուլիսի 8-ի դրությամբ կազմել է 126.639 միլիոն խմ:

Լճի մակարդակի՝ օրեցօր ցածրանալու վրա մեծապես ազդում է բարձր ջերմաստիճանը և դրանից բխող հետևանքները՝ Սևանա լիճ թափվող գետերի հոսքերի նորմայից ցածր լինելն ու ոռոգման ջրառը, գոլորշիացումը: Այս մասին օրերս կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ խոսեց Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթրինգի կենտրոնի տնօրենի տեղակալ Գայանե Շահնազարյանը:

«Սևանա լճի ավազանում 2021թ. հունիսին դիտված օդերևութաբանական պայմաններն անբարենպաստ են եղել լճի ջրային ռեժիմի համար: Օդի միջին ամսական ջերմաստիճանը հունիսի առաջին և երկրորդ տասնօրյակներում նորմայից բարձր է եղել 2-5 աստիճանով, երրորդ տասնօրյակում՝ 6-7 աստիճանով: Դրանով պայմանավորված՝ լճից գոլորշիացումը բավական բարձր է եղել: Բարձր ջերամստիճանի պատճառով Սևանա լիճ թափվող գետերի հոսքերը նորմայից ցածր են եղել, ինչը ևս նպաստել է Սևանա լճի մակարդակի նվազեցմանը: Օդի ջերմաստիճանի բարձրացմամբ պայմանավորված այս տարի ոռոգման ջրառը կատարվել է մայիսի 25-ին, նախորդ տարվա համեմատությամբ ավելի վաղ ենք սկսել: Եվ այս երեք գործոնները միաժամանակ նպաստել են, որպեսզի Սևանա լճի մակարդակի հետ կապված հունիսի երկրորդ տասնօրյակից սկսած ունենանք անկում և ոչ թե՝ աճ»,- ասաց Գայանե Շահնազարյանը: Ըստ նրա՝ հունվարի 1-ից մինչև հունիսի 8-ը լիճը բարձրացել է 39 սմ-ով: Լճի ջրի առավելագույն մակարդակը կազմել է 1900,91 մ, որը դիտվել է հունիսի 4-8-ն ընկած ժամանակահատվածում:  

Անդրադառնալով Սևանա լճի ծաղկման խնդրին՝ Գայանե Շահնազարյանը նշեց, որ իրենց կենտրոնի վերջին դիտարկումների համաձայն՝ Սևանա լճում արդեն սկսվել են ծաղկման գործընթացները, բայց ոչ այն ինտեսնիվությամբ, որն ակնկալվում էր: «Ծաղկման գործընթացները սովորաբար իրենց ինտենսիվությունն ունենում են հուլիս ամսվա երկրորդ տասնօրյակից սկսած և ավարտվում են օգոստոսի առաջին տասնօրյակում: Ծաղկման գործընթացները դեռ ինտենսիվանալու են՝ 2018թ. համեմատ կունենանք ավելի թույլ ինտենսիվությամբ ծաղկում, սակայն 2020թ. համեմատ կլինի ծաղկման նույն ինտենսիվությունը: Ընդհանուր առմամբ, ծաղկման գործընթացների վրա ազդեցություն են ունենում սնուցող նյութերի քանակությունը լճում, ջերմաստիճանային պայմանները, լճում ընդհանուր հիդրավլիկ վիճակը: Այս տեսանկյունից Սևանա լճի հատակամերձ հատվածում կրկին թթվածնային կոնցենտրացիան ցածր է, իսկ հատակամերձ շերտում լճի ջերմաստիճանը բարձր է, ինչը նպաստում է ծաղկման գործընթացների ինտենսիվ զարգացմանը: Այս պահի դրությամբ Սևանա լճի որոշակի հատվածներում են երևում ծաղկման օջախները, այդ գործընթացը դեռ ամբողջ ծավալով տարածված չէ Սևանում»,- նշեց Գայանե Շահնազարյանը:

Սևանա լճի էկոհամակարգի վերականգնման ուղղված միջոցառումների մասին խոսեց Շրջակա միջավայրի նախարարության բնության հատուկ պահպանվող տարածքների և կենսաբազմազանության քաղաքականության վարչության պետ Ոսկեհատ Գրիգորյանը: Նա նշեց, որԵվրամիության և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարության համատեղ ֆինանսավորմամբ իրականացվող «Սևանա լճի շրջակա միջավայրի պահպանություն» («EU4Sevan») ծրագրով նախատեսվում է Սևանա լճի էկոհամակարգի բարելավման համար հինգ արդյունք ստանալ: «Առաջին արդյունքը Սևանա լճի և նրա ջրահավաք ավազանի մոնիթորինգի համակարգի և կարողությունների բարելավումն է: Նախատեսվում է հզորացնել մոնիթորինգի համակարգը, սարքավորումներ ձեռքբերել: 

Երկրորդ արդյունքը Սևանի էկոհամակարգի ջրախնայող օգտագործումն ու հողի մշակման գործողությունների խթանումն ու բարելավումն է: Գլխավոր նպատակը Սևանա լճի հարակից համայնքների հողօգտագործողների մոտ օրգանական գյուղատնետսության պիլոտային ծրագրերի իրականացումն է: 

Երրորդ արդյունքը Սևանա լիճ հոսող կոյուղու կեղտաջրերի և մաքրման բնական լուծումների զարգացման արդյունքն է, որի շրջանակներում մինչև տարեվերջ փորձագիտական թիմը իրականացնելու է ուսումնասիրություններ կողուղաջրերի հոսքի և ծածկույթի մասով: Առաջարկելու են կոնկրետ այն տարբերակները, որոնք նպաստավոր են կիրառել Սևանա լճի ավազանի կոյուղաջրերի մաքրման տեսանկյունից: 

Չորրորդ արդյունքը հասարակության իրազեկվածության բարձրացումն է, Սևանա լճի հիմնախնդիրների շահագրգիռ կողմերին տեղակատվության մատուցումը: Այս բաղադրիչի շրջանակներում հուլիս ամսից մեկնարկելու են տեսահոլովակներ, ճանաչողական քարոզարշավներ, իրականացվելու է COVID-19-ի սոցիալական հետևանքների մեղմմանը միտված Կարճաղբյուր, Արգիճի, Մասրիկ և Գավառագետ գետերի ափամերձ տարածքների և հուների մաքրման աշխատանքներ կոշտ-կենցաղային թափոններից, ինչպես նաև գետային ափամերձ տարածքներում ծառատնկման աշխատանքներ՝ ափապաշտպան շերտ ստեղծելու նպատակով: Ներգրավված է լինելու շուրջ 1000 մարդ, ովքեր ստանալու են դրամական աջակցություն: Արդյուքնում ձևավորվելու է տարածքների մաքրության և պահպանության տեղական բարձր մակարդակ:

Հինգերորդ բաղադրիչը Սևանա լճի կառավարման բարելավմանն է միտված: «Սևան» ազգային պարկի» նոր կառավարման պլանի մշակման անհրաժեշտություն կա, որի հիմքում մենք նախատեսում ենք իրականացնել հորիզոնական նիշերի ճշգրտում, ափամերձ համայնքների հետ ճշգրտման աշխատանքներ, ինչպես նաև՝ Սևանա լճի օրենսդրության վերանայումն է նախատեսված»,- ասաց նա:

Ոսկեհատ Գրիգորյանը նշեց, որ այս ծրագրից զատ մշակվել է Սևանա լճի ջրավազանային կառավարման պլանը, որի գլխավոր նպատակը ջրօգտագործման հավասարակշռումն է տնտեսական և բնապահպանական իմաստով: «Փաստաթուղթը գտնվում է բնապահպանական փորձաքննության փուլում»,- նշեց նա: Մեկ այլ ծրագրով էլ նախատեսվում է կառուցել ԵՄ չափորոշիչներին և ստանդարտներին համապատասխանող սանիտարական աղբավայր՝ իր բոլոր ենթակառուցվածքներով: «Գեղարքունիքի մարզի Մարտունի և Կոտայքի մարզի Ակունք համայնքներում կկառուցվեն աղբի փոխաբեռնման կայաններ, որից հետո դրանք ընդհանուր կտեղափոխվեն համապատասխան աղբավայր: Սա կարևոր է այն առումով, որ Սևանա լճի ավազանի գետերը հիմնականում աղտոտված են կոշտ-կենցաղային աղբով: «EU4Sevan» ծրագրի շրջանակներում կատարված մաքրման աշխատանքների ժամանակ շուրջ 35 տոննա աղբ էր դուրս բերվել գետերի հուներից և Սևանա լճի ափամերձ գոտուց»,- նշեց նա:

Հուլիս 08, 2021 at 16:55


Առնչվող նյութեր


Կատեգորիա

ավելին
պակաս

Մարզեր