ԷկոԼուր
Լիմայում անցկացվող ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի կողմերի 20-րդ գիտաժողովի ժամանակ կգտնվի այն հարցի պատասխանը, թե արդյոք աշխարհը կկարողանա անցնել ցածր ածխածնային զարգացմանը և հրաժարվել գերսպառող տնտեսությունից:
Գիտաժողովն անցկացվում է դեկտեմբերի 1-ից մինչև 12-ը: Եթե կառավարություններն այս անգամ էլ չպայմանավորվեն, ապա մեզ սպասվում է աղետ: Արդեն հիմա աշխարհը տարեկան արտանետում է մոտ 50 միլիարդ տոննա СО2 և այլ ջերմոցային գազեր: Դրանցից ամենաքիչը 40 միլիարդը «ավելորդ են», որոնց հաշվին տեղի է ունենում գլոբալ տաքացումը: Հետևանքները երևում են հիմա, հատկապես օվկիանոսի ափին տեղակայված երկրներում: Դրանք թայֆուններն են, ջրհեղեղները, հազարավոր մահացած և միլիոնավոր անտուն մնացած մարդիկ:
Դեռևս համաշխարհային հանրության մեջ չի հաջողվել ձևավորել միասնական դիրքորոշում կլիմայի գլոբալ փոփոխության դեմ պայքարի հարցում: Լիմայում ձեռք բերված պայմանավորվածություններից կախված՝ հնարավոր է` ստեղծվի նոր արձանագրության տեքստ, որը պետք է ընդունվի Փարիզում` 2015 թ. վերջին:
Լիմայի նախօրեին հայկական կողմի մոտեցումների մասին ԷկոԼուրի հետ զրույցում պատմեց ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության շրջանակային կոնվենցիայի ազգային համակարգող Արամ Գաբրիելյանը:
Արամ Գաբրիելյան.
- Ոչ ոք չի ցանկանում թույլ տալ, որպեսզի ջերմաստիճանը բարձրանա 2 աստիճանով: Եթե դա տեղի ունենա, ապա Հայաստանում այդ ջերմաստիճանը կբարձրանա 3 աստիճանով, քանի որ մենք առաջ ենք անցնում գլոբալ տաքացման տեմպերը:
ԷկոԼուր.
- Ի՞նչ հետևանքներով:
Արամ Գաբրիելյան.
- Աղետալի հետևանքներով: Օրինակ, մենք կկորցնենք ջրային ռեսուրսների մոտ 30 տոկոսը: Դրան պետք է պատրաստվել հիմա, ձեռնարկել այդ հետևանքների ադապտացման և մեղմացման միջոցառումներ:
ԷկոԼուր.
- Ինչպիսի՞ն է Հայաստանի ներդրումը կլիմայի փոփոխության գլոբալ գործընթացներում:
Արամ Գաբրիելյան.
- Հայաստանը զբաղեցնում է աննշան տեղ արտանետումների առումով՝ 2.4 տոննա СО2 արտանետում տարեկան բնակչության մեկ շնչի համար: Մենք ունեցել ենք մեծ անկում 90-ական թթ-ից՝ 25 միլիոն տոննայից 6 միլիոն տոննա տարեկան: Եվ այդ միտումը պահպանվում է:
Մեր մոտեցումն է աշխարհում բնակչության մեկ շնչի համար ընդունել արտանետումների նորմա և վճարել երկրներին նորմայի համար: Եթե երկիրը գերազանցում է նորման, ապա նա պետք է փոխհատուցի և վճարի գերազանցման համար: Դա մեխանիզմ է, որը կառուցված է արդարության սկզբունքի վրա՝ ամրագրված Կլիմայի փոփոխության կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածով:
Բացի դրանից, կառավարությունը ընդունել է էկոհամակարգային մոտեցում ադապտացիայի առաջարկվող միջոցառումների նկատմամբ: Դա նշանակում է, որ մենք կարող ենք ստանալ եկամուտներ, որոնք կներդրվեն առաջարկվող միջոցառումների հիմքում:
ԷկոԼուր.
- Միգուցե էմոցիոնալ թվա, բայց հնարավո՞ր է, որ Հայաստանի մոտեցումը ամենաընդունելին լինի և ազդեցություն ունենա Լիմայի գործընթացների վրա:
Արամ Գաբրիելյան.
-Խնդիրը նրանում է, որ տարբեր երկրներ նորովի են հասկանում պատասխանատվության սկզբունքները: Զարգացած երկրները, որոնք ավելի շատ են արտանետում, հենվում են ընդհանուր պատասխանատվության սկզբունքների վրա: Իսկ թույլ երկրները հենվում են տարբերակված պատասխանատվության սկզբունքների վրա: Արաբական երկրները, որոնց մոտ արտանետումները բնակչության մեկ շնչի համար հասնում են 30-35 տոննայի, կարծում են, որ քանի որ իրենց ՀՆԱ-ն հենվում է նավթի վրա, ապա նրանք պետք է ստանան փոխհատուցում արդյունահանման նվազեցման համար: Այսպիսով, ձևավորվել է մոտ 15 խումբ, որտեղ կենտրոնացված են տարբեր երկրների շահերը:
ԷկոԼուր.
- Եվ ո՞ր խմբում է Հայաստանը:
Արամ Գաբրիելյան.
- Մենք ձևավորել ենք երկրների խումբ, որոնք չունեն մուտք ծով: Բացի Հայաստանից խմբում են Ղրղզստանը, Տաջիկիստանը և, հնարավոր է, Աֆղանստանը և Մոնղոլիան: Այդ երկրները ծայրահեղ խոցելի են կլիմայի փոփոխության նկատմամբ, և մենք պաշտպանում ենք մեր ընդհանուր շահերը:
Դեկտեմբեր 11, 2014 at 15:20