

http://bankwatch.org/sites/default/files/PipeDreams-LukOil-21Jan2015.pdf
Ռուսական ներմուծումից կախվածության կրճատման համար դեպի Եվրոպա գազամատակարարման դեվիրսիֆիկացիայի մասին մի քանի տարի տևած բանավեճերից հետո ԵՄ-ն անցյալ տարի որոշեց որպես առաջնային խնդիր Հարավային գազային միջանցքի կամ Եվրոպա կասպյան մեգագազատարի կառուցումը:
Այս նախագիծը, որը գնահատվում է 45 միլիարդ ԱՄՆ դոլլար, նախատեսված է համար Ադրբեջանի Շախ-Դենիզ գազի հանքավայրից դեպի Եվրոպա գազի փոխադրման համար, որի վերամշակման իրավունքը պատկանում է «ՎՌ» ընկերությանը, ռուսական «Լուկոյլ» ընկերությանը և ադրբեջանական «SOCAR» ընկերությանը (Ադրբեջանի Հանրապետության պետական նավթային ընկերությունը):
Միջանցքն անցնելու է Վրաստանի, Թուրքիայի, Հունաստանի, Ալբանիայի, Իտալիայի և ԵՄ-ի այլ երկրների միջով և կազմված է Հարավ-Կովկասյան գազատարից, Տրանս-Անատոլյան (TANAP) գազատարից, Տրանսադրիատիկ գազատարից (TAP) և այլ ճյուղերից: Ավելի ուշ նրան կարող է միանա Տրանս կասպյան գազատարը (TCP), որը թույլ կտա արտահանել ԵՄ թուրքմենական գազը:
Սա կարող է ԵՄ-ի և նրա անդամ-երկրների համար առաջացնել ֆինանսական ռիսկեր, որոնք վերջին հաշվով կընկնեն հարկատուների, գազ սպառողների, արտահանող երկրների և տրանզիտ երկրների բնակչության ուսերի վրա:
Գազի ներմուծման նոր ենթակառուցվածքի ստեղծումը սխալ որոշում է, մասնավորապես այն պատճառով, որ տրվել են սխալ հարցեր: Նա, ով հարցնում է. «Որքա՞ն էներգիա մենք կարող ենք խնայել, ինչպե՞ս, որքա՞ն կարժենա, ի՞նչ աստիճանի մենք կարող ենք նվազեցնել մեր էներգիայի սպառումը» և աշխատում է այդ նպատակներին հասնելու համար, արդյունքում կհասնի էներգիայի սպառման նվազմանը: Նա, ով հարցնում է. «Ի՞նչ այլ երկրից, բացի Ռուսաստանից, մենք կարող ենք ներմուծել գազ» արդյունքում կախված է լինելու այնպիսի երկրների բռնապետական կարգերի քմահաճույքներից, ինչպիսիք են Ադրբեջանը, Թուրքիան և Թուրքմենստանը, ինչպես նաև փնտրելու միջոցներ գազատարի կառուցման թանկարժեք ծրագրերի ֆինանսավորման համար:
Իրականում, ԵՄ-ում գազի սպառումը կրճատվում էր վերջին տասնամյակի ընթացքում, մինչ տնտեսական անկման սկիզբը: Հետևաբար, հաշվի առնելով գազային ենթակառուցվածքի թերի բեռնումը, նոր գազատարի կառուցման նախագծերը կարող են լինել ոչ շահութաբեր, և ԵՄ-ն ռիսկի է դիմում փողերը քամուն տալ, որոնց կորուստը, վերջնական հաշվով, փոխհատուցելու են հարկատուները, գազ սպառողները և գազատարի երթուղու երկայնքով բնակվող բնակչությունը:
Հարկ է նկատել ռուսական «Լուկոյլ» ընկերության պարադոքսալ վարկավորումը Ռուսաստանից՝ էներգետիկ կախվածությունը նվազեցնելու նպատակով, հատկապես եթե հաշվի առնենք այն հանգամանքը, որ «Լուկոյլ» ընկերությունը ներառված է ԱՄՆ-ի սանկցիաների ցուցակում։ «ՎՌ» ընկերությունը կարող է գլուխ գովալ մեծ PR-բյուջեով, բայց առաջին միտքը, որը առաջանում է նրան հիշատակելուց, կապված է Մեքսիկայի ծոցում խորջրյա հորից նավթի արտահոսքի հետ: Կովկասում և Թուրքիայում մեծ քանակությամբ մարդիկ նաև ունեն իրենց անձնական փորձը «ՎՌ»-ի հետ շփման մեջ և նրա՝ «Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյխան» նավթի խողովակաշարի, որն ունեցել է բազմաթիվ բացասական հետևանքներ, մասնավորապես, ոչ ադեկվատ գումարային փոխհատուցման տեսքով տուժած բնակչության համար և նավթատարի ճանապարհի տարածքի ռազմականացման առումով:
Ադրբեջանի շատ քաղաքացիներ արդեն իսկ ուրախ չեն նավթի հարուստ պաշարների համար, որոնք ամրապնդում են Ալիևների կառավարող ընտանիքի դիրքը, և նոր նախագծերը, ամենայն հավանականությամբ, միայն կհզորացնեն ռեժիմը: Անկասկած, Ալիևը ամրապնդել է իր դիրքորոշումը վերջին տարիներին՝ ուղարկելով բանտախցեր քաղաքական ընդդիմախոսներին և քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստներին:
Հունվար 28, 2015 at 14:22
